“Ik ben niet blij met de manier waarop het debat is verlopen”, zei Geurts over het omstreden Israël-symposium waar een van de deelnemers in het gezicht werd geslagen, “maar ik ben wel blij dat we voor het eerst in twee jaar dit supermoeilijke gesprek hebben gevoerd.”
De ondernemingsraad vindt dit standpunt van de rector totaal onbevredigend, zo bleek tijdens een emotionele vergadering woensdagmiddag. “De VU heeft richtlijnen opgesteld waaraan debatten over deze kwestie moeten voldoen en dit debat voldeed beslist niet aan die criteria”, zei een lid van de ondernemingsraad. “Van de sprekers was bekend dat ze rabiaat rechts en pro-Israël waren. Dan is de vraag niet: wat kunnen we doen als VU-bestuur? Maar: wat moeten we doen als VU-bestuur?”, zei een ander.
De VU zou zich veel duidelijker moeten uitspreken tegen het geweld in Gaza, vinden sommige OR-leden. Het faciliteren van een symposium waar een eenzijdig pro-Israël standpunt wordt verkondigd is een fout signaal. Eerder al zeiden OR-leden zich te schamen voor de houding van de VU.
Niet met inhoud bemoeien
Geurts blijft erbij dat hij niet aan de academische vrijheid wil komen van hoogleraren die debatten organiseren: “Als je je als bestuur gaat bemoeien met de inhoud van debatten op de campus is het einde zoek”, stelt hij, “want dan moeten wij een inhoudelijke afweging gaan maken welke standpunten wel en niet geoorloofd zijn en dan bevind je je op een hellend vlak.”
Dat mag zo zijn, maar uit de biografieën van de sprekers hadden de bestuurders kunnen afleiden dat dit symposium eerder een politieke dan een wetenschappelijke inslag had, vindt de ondernemingsraad. “Hebben jullie experts geraadpleegd over de inhoud van het symposium?” , wilde een OR-lid weten. Er was gebeld met de organiserend hoogleraar, vertelde decaan Gregor Halff, van de organiserende Faculteit Sociale en Geesteswetenschappen, die ook bij de vergadering was aangeschoven.
Geurts vertelde dat hij voorafgaand aan het symposium een aantal brieven had gekregen: “De ene partij zei dat de sprekers radicaal pro-Israël zijn, de andere partij zei dat dat niet zo is.” Hij bleef erbij dat hij als rector hierin geen inhoudelijke keuze wil maken.
Alleen als een bijeenkomst vooraf als een evident veiligheidsrisico wordt ingeschat of als er onwetenschappelijke kletskoek verkondigd wordt, zou Geurts bij hoge uitzondering iets willen verbieden.
Ervan leren
Een probleem met het symposium dat de bestuurders wel onderkennen, was het besloten karakter. Pas op het allerlaatste moment werd het opengesteld voor VU-medewerkers en studenten, na aandringen van decaan Gregor Halff bij de organisatoren. “Dat moeten we voortaan anders doen”, concludeerde Halff.
Ook vindt Halff dat de VU-gemeenschap iets moet leren van deze ervaring. “Misschien moeten we richtlijnen opstellen voor sprekers die geen wetenschapper zijn”, opperde hij, maar wie dit verslag er nog eens op naleest, ziet dat het juist een wetenschapper was die een klap uitdeelde aan een andere wetenschapper. Over de juridische gevolgen zei Geurts dat de VU met het slachtoffer in gesprek is, maar zelf geen aangifte kan doen. Dat kan volgens hem alleen het slachtoffer zelf.
Geurts sloot het onderwerp af met de opmerking dat hij tevreden was over het debat met de ondernemingsraad. Hij wil graag verder in gesprek over hoe de VU in de toekomst dit soort debatten over omstreden kwesties kan faciliteren en escalatie kan voorkomen.
Toen er destijds Teach-Ins georganiseerd werden, die volledig eenzijdige pro-Palestina propaganda bijeenkomsten bleken te zijn, hoorde je niemand klagen, ook de OR niet.
Hulde voor de rector!
Wat voor zin heeft het om regels om te stellen voor een dergelijk symposium als die toch niet worden nageleefd? Verder is het uitermate zorgelijk als een wapenhandelaar is uitgenodigd. Wat kunnen we de volgende keer verwachten, door en door verrotte figuren als Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich?
Gelukkig beschermt de rector academische vrijheid en veiligheid van een ieder hier. Verder zijn er op universiteiten altijd al politieke discussies geweest. Zolang iemand niet oproept tot geweld en bereid is niet enkel te zenden maar ook te luisteren zie ik niet een reden iemand te weren. Ik ken veel historische perioden waarin de gedachtenperiode voorbode was van nog veel ergers. Ik ken geen enkele periode waarin een gedachtenperiode heil bracht. En zonder een partij te kiezen wil ik graag onderstrepen dat er altijd meer zijden zijn aan een medaille.