Het college van bestuur heeft geen spijt van de ontruiming van het door pro-Palestijnse activisten bezette BelleVUe-gebouw, precies een maand geleden. Mochten activisten het weer in hun hoofd krijgen een VU-gebouw te bezetten, dan zal het precies zo gaan, liet rector Jeroen Geurts woensdag weten in een vergadering van de ondernemingsraad, de universitaire studentenraad en het college van bestuur.
“Als VU for Palestine blijft bij zijn drie eisen die de VU moet inwilligen en anders niks, zal het bij een volgende bezetting weer zo gaan”, antwoordde hij op een vraag van een USR-lid. Die constateerde dat het de tweede keer was dat het BelleVUe-gebouw door de politie werd ontruimd, waarbij harde klappen vielen. De eerste keer was in april 2025. Ook de ontruiming van een tentenkamp op het campusplein, in juni van datzelfde jaar, ging weinig vreedzaam.
Vuurwerk
Zowel de USR als de OR hadden veel vragen over de ontruiming en de inzet van de politie, die ze schriftelijk bij het CvB hebben ingediend (en dus niet in te zien zijn voor Ad Valvas). Kennelijk was de beantwoording van die vragen bevredigend, want het verwachte vuurwerk bij de behandeling van dit agendapunt bleef uit. Twee weken eerder, toen de USR en de OR de kwestie bespraken zonder het CvB, maakte een aantal leden hun verontwaardiging duidelijk kenbaar.
De reacties waren woensdag beduidend bedeesder. De directeur van de facilitaire campusorganisatie (FCO) legde gedetailleerd uit welke overwegingen er op 18 mei voorafgingen aan elke stap naar de escalatie aan het eind. Dat de VU niet zomaar overgaat tot ontruiming, dat er ruimte voor protest is maar op ordelijke wijze, en dat er was begonnen met een gesprek met de bezetters.
“Het probleem is dat de VU en VU for Palestine verschillende ideeën hebben over wat een dialoog precies is”, aldus de directeur. “De activisten eisen onvoorwaardelijke inwilliging van hun eisen en weigeren anders weg te gaan.” Maar het was de VU onduidelijk wat zich precies in het BelleVUe-gebouw afspeelde en of er misschien mensen in zaten die het gebouw niet konden verlaten. Na vruchteloze pogingen om de activisten te overreden, besloot de VU “de hulp van het bevoegde gezag” te vragen. “En we hebben geen zeggenschap over de wijze waarop de politie dit aanpakt”, aldus de directeur. Hij voegde daaraan toe dat de politie “altijd de-escalerend” optreedt, maar ook moet denken om de veiligheid van haar eigen mensen.
Toetsingskader
Volgens de rector is de VU de activisten (en andere critici van het beleid ten aanzien van de banden met Israël) al tegemoetgekomen met een toetsingskader voor samenwerking met buitenlandse instanties. Elke samenwerking wordt afzonderlijk getoetst op basis van ethische criteria. Als daar niet aan wordt voldaan, beslist een commissie of de samenwerking wordt gestopt. “We weten niet zo goed wat we nog meer kunnen doen”, zei de rector.
Dialoog staat bij hem hoog in het vaandel, maar hij ziet de zin niet van steeds opnieuw hetzelfde gesprek met een groep die eist dat de VU haar banden met Israël zonder meer verbreekt, legde hij uit.
Boycot
De landelijke universiteitenkoepel UNL huldigt het standpunt dat een algehele en categorische academische boycot in strijd is met de academische vrijheid, maar verschillende universiteiten, zoals de UvA en de Erasmus Universiteit Rotterdam, hebben afspraken over bijvoorbeeld studentenuitwisseling met instituten als de Hebrew University stopgezet vanwege hun banden met het Israëlische leger.
De VU is vooralsnog niet bereid geweest zover te gaan. Na een screening van vier internationale samenwerkingprojecten aan de hand van het hierboven genoemde toetsingskader is er één project gestopt waarbij ‘een Israëlische overheid’ betrokken was. Aan het einde van het gesprek prees een OR-lid de steun van de VU voor een oproep aan de Nederlandse regering om Palestijnse academici en studenten op te vangen.