Onafhankelijke journalistiek over de Vrije Universiteit Amsterdam | Sinds 1953
23 juni 2024

Wetenschap
& Onderwijs

Universiteiten ruziën met Elsevier over open access

De onderhandelingen tussen universiteitenvereniging VSNU en uitgeverij Elsevier over abonnementstarieven zijn vastgelopen. Als het conflict niet wordt opgelost kunnen studenten en onderzoekers volgend jaar geen nieuwe artikelen meer inkijken.

De VSNU en Elsevier worden het niet eens over het open access beleid van de uitgever, meldt de universiteitenvereniging vandaag. Wetenschappelijke publicaties van Nederlandse onderzoekers moeten zo snel mogelijk vrij toegankelijk worden, vinden de universiteiten en het ministerie van OCW. De VSNU wil afspraken over de abonnementstarieven daarom alleen verlengen als uitgevers meewerken om dat doel te bereiken.

Onderhandelingen afgebroken

Volgens de universiteiten is Elsevier de afgelopen week met een voorstel gekomen waarin “op geen enkele manier wordt ingegaan op deze noodzakelijke verandering”. De onderhandelingen werden vrijdag afgebroken. “We gaan onze onderzoekers vanaf nu informeren over de gevolgen van deze patstelling”, aldus Gerard Meijer, voorzitter van de Radboud Universiteit Nijmegen en hoofdonderhandelaar namens de VSNU.

Als de plooien niet worden gladgestreken, zou het zomaar kunnen dat studenten en docenten vanaf 1 januari niet meer via de universiteitsbibliotheek bij nieuwe artikelen kunnen komen.

Geïnteresseerde hobbyist

Met de afzonderlijke wetenschappelijke uitgevers worden afspraken gemaakt over de abonnementsgelden van wetenschappelijke tijdschriften voor alle Nederlandse universiteiten: de zogeheten ‘Big-Deal onderhandelingen’. Daardoor kunnen studenten en docenten via de universiteiten veel wetenschappelijke artikelen gratis lezen.

Maar de universiteiten willen een stap verder. Iedereen moet toegang hebben tot wetenschappelijk onderzoek, ook de CEO van een groot bedrijf of de geïnteresseerde hobbyist. Om dat mogelijk te maken, heeft de VSNU naar eigen zeggen voorgesteld om de gratis toegang tot artikelen van Elsevier-tijdschriften in één keer af te kopen. 

Vrij toegankelijk

Nederlandse universiteiten en de Nederlandse overheid pleiten al langer voor vrij toegankelijke wetenschappelijke publicaties. Wat met belastinggeld betaald wordt, moet als het aan staatssecretaris Dekker ligt over tien jaar voor iedereen vrij toegankelijk zijn.

In oktober voerde wetenschapsfinancier NWO de druk op: wetenschappers met een NWO-beurs moeten in de toekomst publiceren in een volledig open access-tijdschrift. Wie in een gezaghebbend tijdschrift wil komen dat niet aan open access doet, moet zijn artikel (of een vrijwel definitieve versie daarvan) dan in een vrij toegankelijke database plaatsen.

Constructieve voortzetting

Aan de Volkskrant liet uitgeverij Elsevier weten dat ze een groot voorstander is van open access: “Wij zijn met goede intenties het gesprek met de VSNU aangegaan en kijken uit naar een constructieve voortzetting”, aldus een woordvoerder.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. Reacties met url’s erin worden vaak aangezien voor spam en dan verwijderd. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Velden met een * zijn verplicht
** je e-mailadres wordt niet gepubliceerd en delen we niet met derden. We gebruiken het alleen als we contact met je zouden willen opnemen over je reactie. Zie ook ons privacybeleid.