Onafhankelijke journalistiek over de Vrije Universiteit Amsterdam | Sinds 1953
19 mei 2024

Wetenschap
& Onderwijs

Ook Elsevier buigt voor open access

Onderzoekers van Nederlandse universiteiten blijven toegang houden tot de wetenschappelijke tijdschriften van uitgeverij Elsevier. Bovendien zullen hun eigen artikelen vaker voor iedereen gratis toegankelijk zijn.

De universiteiten en Elsevier hebben op de valreep een deal gesloten. Ze onderhandelden al lange tijd. Het ging er fel aan toe. Universiteiten dreigden hun abonnementen per januari te verliezen en wetenschappers overwogen hun medewerking aan Elseviertijdschriften te beëindigen.

Betaalmuur

Het grote struikelblok was de overgang naar open access. De universiteiten willen liever niet dat hun wetenschappelijke artikelen achter een betaalmuur verdwijnen. De uitkomsten van publiek bekostigd onderzoek zouden voor iedereen gratis toegankelijk moeten zijn, is de gedachte.

Elsevier gaat meer mogelijkheden voor open access bieden. In 2018 zou dertig procent van de Elsevierartikelen van Nederlandse auteurs vrij beschikbaar moeten zijn.

Soms vrij toegankelijk

Nu is open access soms ook al mogelijk in Elseviertijdschriften, maar niet zo vaak. De universiteiten weten niet precies hoeveel Nederlandse Elsevierartikelen nu in open access zijn gepubliceerd. “Die vraag kunnen we niet beantwoorden”, zegt een woordvoerder. “Maar echt geen dertig procent, en ook geen tien procent. Anders hadden we deze deal niet hoeven sluiten.”

De deal gaat in 2016 van start. De details, bijvoorbeeld over het bijhouden van het aantal open access-artikelen, worden de komende tijd uitgewerkt. De kosten van de deal worden niet bekendgemaakt.

Verdient lekker

Het idee achter open access is dat wetenschappers betalen voor hun publicatie in plaats van hun abonnement. Die publicatie is dan voor iedereen te lezen. Elsevier wilde er liever niet aan meedoen. De uitgeverij heeft honderden wetenschappelijke tijdschriften in handen, waaronder The Lancet en Cell, en verdient veel geld aan de abonnementen.

De tijdschriften duur maar ook invloedrijk. Wetenschappers willen er graag in publiceren. Dat is nu eenmaal goed voor hun carrière.

Eis

Het Nederlandse kabinet is groot voorstander van open access en eist dat binnen tien jaar alle publicaties van Nederlandse wetenschappers vrij toegankelijk zijn. Ook wetenschapsfinancier NWO zet steeds meer stappen in die richting.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. Reacties met url’s erin worden vaak aangezien voor spam en dan verwijderd. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Velden met een * zijn verplicht
** je e-mailadres wordt niet gepubliceerd en delen we niet met derden. We gebruiken het alleen als we contact met je zouden willen opnemen over je reactie. Zie ook ons privacybeleid.