Het nieuwe kabinet wil de bezuinigingen op onderwijs terugdraaien. Dat roept vooralsnog geen weerstand op. Onderwijs en onderzoek komen daarom weinig aan bod tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, die volgen op de presentatie van de nieuwe rijksbegroting. Ze kwamen wel even ter sprake toen premier Rob Jetten het over AI had.
Kunstmatige intelligentie “biedt Nederland enorme kansen”, zei de premier tijdens de tweede dag van de beschouwingen. Volgens Jetten is het daarom belangrijk om meer te investeren in AI-infrastructuur, bijvoorbeeld door AI-fabrieken te bouwen.
Ook is AI een van de vier focusgebieden binnen de talentstrategie, herhaalt hij. In die talentstrategie krijgen hogescholen en universiteiten de ruimte om internationale studenten aan te trekken voor gebieden die het kabinet belangrijk vindt. Voor die strategie is 154 miljoen euro per jaar uitgetrokken.
Veel profijt
Daarnaast moet AI volgens Jetten beter worden ingezet in het onderwijs. Nederland zou kunnen leren van landen als Estland en Singapore, zegt hij, waar studenten er “veel profijt” van hebben dat digitale vaardigheden “op een goede en doordachte manier onderdeel zijn geworden van het lespakket”.
Jetten wil hierover met het onderwijs en studenten in gesprek gaan, zodat AI een “goede plek” krijgt als “hulpmiddel om meer te leren”. Hoe dat er precies uit moet zien, is nog onduidelijk.
Veel universiteiten zijn al volop bezig met AI. Zo heeft de Universiteit Utrecht recent nog een eigen chatbot gelanceerd, en ook andere onderwijsinstellingen zoals de Universiteit van Amsterdam, Tilburg University en Erasmus Universiteit Rotterdam hebben een bot. Intussen werkt SURF, de ict-coöperatie voor onderwijs en onderzoek, aan een landelijk AI-platform.
Maar mensen maken zich ook zorgen over AI-gebruik in het onderwijs. Vorig jaar riepen 500 onderzoekers en hoogleraren in een open brief op om kritischer te zijn op kunstmatige intelligentie in het onderwijs. “AI-gebruik verhindert aantoonbaar het leren van studenten en tast het vermogen tot kritisch denken aan”, schreven ze.
Den Haag
In Den Haag worden AI-tools zoals ChatGPT inmiddels ook ingezet. Zo zijn er AI-sporen gevonden in honderden socialemediaberichten van Jetten zelf. Ook in een speech van onderwijsminister Rianne Letschert was AI gedetecteerd.