Vervang Tim Hofman in gedachten door een presentator die je niet kunt uitstaan. Of juist bewondert, als Hofman je doorgaans irriteert. Laat de beelden hetzelfde. Alleen de naam verandert. Blijft je oordeel overeind?
Ondernemer Bianca Vink zegt dat Hofman haar tijdens opnames van BOOS heeft geslagen en heeft aangifte daarvan gedaan. Hofman ontkent. Zijn redactie publiceerde beelden waarop Vink hem aanraakt en hij, nadat hij zijn grens aangeeft, haar hand afweert. Daarop zou geen duidelijke slaande beweging zichtbaar zijn.
BOOS
In het online programma van BNNVARA, gepresenteerd door Tim Hofman, melden kijkers klachten over bedrijven en instanties, waarna de redactie die onderzoekt en betrokkenen confronteert. In de aflevering waar dit stuk naar verwijst, werd hairextensionstylist Bianca Vink gevraagd naar klachten over afgebroken haren, brandplekken en hoofdwonden. Tijdens de confrontatie in haar salon zou Hofman haar volgens Vink hebben geslagen. Ze deed aangifte van mishandeling. Hofman ontkent. BOOS zette vóór de uitzending van 3 november een fragment van het incident online. Volgens Vink is de klap daarin niet te zien.
Dat doet ertoe. Wie een beschuldiging serieus neemt, moet ook materiaal serieus nemen dat die beschuldiging lijkt tegen te spreken. Vink stelt echter dat het incident buiten het getoonde fragment plaatsvond. Daarmee wordt een concrete vraag relevant: hebben beide partijen het wel over dezelfde gebeurtenis? Dat vraagt om onderzoek, niet om het ontbrekende beeld alvast naar eigen voorkeur in te vullen.
Nuance betekent niet dat tegenovergestelde verklaringen automatisch even aannemelijk zijn. Het betekent dat je onderscheid maakt tussen wat wordt beweerd, wat zichtbaar is en wat daaruit volgt. Onzekerheid is geen reden om iemand eindeloos verdacht te houden. Ze is evenmin een uitnodiging om iedere vraag voortijdig af te sluiten.
Ook de journalistieke werkwijze verdient een afzonderlijke beoordeling. Vink zegt dat vragen over klantenklachten plaatsmaakten voor vragen over haar medische geschiedenis. Persoonlijke omstandigheden hoeven niet buiten journalistiek onderzoek te vallen. Maar hun relevantie moet een journalist kunnen uitleggen. Interessante televisie is nog geen journalistieke noodzaak.
Omgekeerd bewijst ongemak met Hofmans interviewstijl niets over de beschuldiging. Een aangifte is geen recensie van een televisieprogramma.
Het interessantste vind ik de veranderde functie van de camera. Eerst legde die een onderzoek naar een ander vast. Nu helpen dezelfde opnames de journalist zichzelf te verdedigen. Dat mag. Wie wordt beschuldigd, hoeft ontlastend materiaal niet achter te houden omdat hij toevallig journalist is.
Maar de redactie is daarmee ook belanghebbende in het verhaal dat zij vertelt. Dat maakt haar selectie niet automatisch misleidend. Het maakt vragen daarover wel legitiem. Welke beschuldiging weerlegt het fragment precies? Welke context is nodig? Een overtuigend antwoord versterkt de verdediging juist.
Daarvoor hoeft niemand eerst partij te kiezen. Kritiek op de interviewer beantwoordt de vragen aan de geïnterviewde niet. Mogelijke misstanden rechtvaardigen op hun beurt niet iedere interviewmethode. Beide kunnen worden onderzocht zonder van één betrokkene eerst een held of schurk te maken.
Je kunt Hofmans werk waarderen en uitleg verlangen. Je kunt zijn stijl verafschuwen en erkennen dat een beschuldiging onvoldoende is onderbouwd. Dat is geen slap compromis, dat is consequent.
Dus terug naar die andere naam onder hetzelfde fragment. Verandert alleen daardoor je oordeel, dan verdient niet uitsluitend de montage aandacht. Ook wat jij zelf aan het beeld toevoegt.