Studenten en medewerkers hamerden er meteen al op toen bekend werd dat de VU Aardwetenschappen wilde afschaffen, maar het is nu ook het VU-bestuur duidelijk dat de opleiding zeer waardevolle en nuttige werkkrachten aflevert.
Marcel Nollen van het college van bestuur vertelde dat hij daarop was gewezen door onder meer de directeur “diepe aarde” van het Ministerie van Economische Zaken. Aardwetenschappen is geen linkse hobby, maar gaat bijvoorbeeld ook over de opslag van CO2 onder de Noordzee en de gasvoorraden in Groningen.
Daarom is Economische Zaken een van de “veldpartijen” die er bij de VU met succes op hebben aangedrongen Aardwetenschappen te behouden en die daar ook bij helpen, met geld en niet-financiële zaken als gastcolleges en bijzonder hoogleraren en dergelijke.
Onder de indruk
Over wie die veldpartijen waren, deed de VU tot nu toe een beetje geheimzinnig, maar behalve EZ zijn dat onder andere ook het TNO, energiebedrijven en organisaties in de geofysica en geologie. Aardwetenschappen blijft dus bestaan, maar onder voorwaarden. Er moet wel worden bezuinigd en gereorganiseerd. Zo wordt gekeken welke laboratoria de VU echt nodig heeft en ook zal waarschijnlijk “niet alle werkgelegenheid worden bewaard”.
Nollen toonde zich onder de indruk van de “enorme betrokkenheid” van studenten, medewerkers en de veldpartijen. “Wat een energie”, zei hij. “Zo moet het wel lukken om Aardwetenschappen te behouden.” Hij sprak het voornemen uit om het werkveld “dichter bij ons te houden” en stelde dat de VU hier een les uit heeft getrokken.
Aardwetenschappen een linkse hobby? Dan heb je er ook helemaal niets van begrepen. Ongeveer alles wat de mens gebruikt aan voorwerpen die een niet-plantaardige oorsprong hebben, zijn afkomstig van grondstoffen die door aardwetenschappers ergens op onze planeet zijn ontdekt en vervolgens gewonnen. Dat gebeurt niet door de kaboutertjes van Sneeuwwitje, maar door hoog-opgeleide aardwetenschappers die met behulp van seismische profielen, veldwerken en proefboringen op zoek gaan naar rijke voorkomens van deze grondstoffen. En dat is slechts een deel van wat aardwetenschappers doen en waarvoor ze onmisbaar zijn.
Eigenlijk laat dit artikel, verkapt, zien hoe de VU een bestuurlijke blunder is begaan. Als universiteitsbestuur wordt je door het PVV-kabinet gedwongen te bezuinigen, naast de verzwakte situatie a.g.v. covid en de nieuwe gebouwen. Er is dringend geld nodig…. Paniek
Waar ga je het makkelijkste bezuinigen als je een opleiding moet schrappen: ‘pretstudies’ natuurlijk! Maar wat is een pretstudie? Vaak iets waarvan niemand precies weet wat er wordt gedaan en het gebied nauwelijks (= in veel gevallen slechts indirect) onder de aandacht komt. Tel daarbij op dat AW een relatief dure studie is met relatief weinig studenten en zich politiek minder goed kan verantwoorden, dan wel desinteresse hogerop, je hebt het recept voor deze situatie.
Wat ook voor de bestuurders niet leuk is, want ik denk dat we wel mogen stellen dat het CvB op zijn bek is gegaan, met bijvoorbeeld de groene wasmachine en zich verantwoorden tegen allerlei partijen. Aan de andere kant kun je jezelf ook afvragen of de groene wasmachine ook niet (deels) is uitgelokt doordat er geen onderwijsplan bestond en het FB zich verschool achter lege woorden en uitstelgedrag.
Al met al een schadelijke situatie omdat studenten, professoren en decanen zich ook gezamenlijk voor onderwijs en onderzoek hard hadden kunnen maken, in plaats van tegen elkaar. Hopelijk krijgen alle partijen de tijd om hierop te reflecteren en zal het nieuwe kabinet weer in onderwijs investeren!
Ik vraag me vooral af wat de VU als organisatie heeft geleerd van het proces. Enige reflectie is wel op zijn plek.