Volgens Milica Mijailović, research officer bij Green Office VU, wil de fair studenten laten kennismaken met creatieve en laagdrempelige manieren om duurzaam te leven, op de VU en daarbuiten.
Bij de ‘clothing repair workshop’ bijvoorbeeld zijn studenten ijverig in de weer met de naaimachine. Een van hen krijgt het spoeltje niet goed in de machine, tot een ander met haar net opgedane kennis te hulp schiet. Mijailović vertelt dat de Green Office die sfeer van samenwerking het hele jaar door wil creëren. “Bij de Green Office is iedereen welkom om aan te schuiven om te lunchen, te studeren, maar ook om een boek te lenen of gratis kleding te ‘shoppen’.” Gemeenschap lijkt de backbone van duurzaamheid te zijn.
Milieudoofheid
En niet alleen de organisatoren benadrukken dat, ook bij de Groene Kliniek van theatergroep De Gouden Haas komt het terug. Klimaatpsycholoog An Kramer: “Klimaatgevoelens zijn geen dingen waar we het iedere dag over hebben, of zelfs bijna nooit, maar als ik dan met vrienden praat, of hier ben, dan wordt het altijd duidelijk dat we daar niet alleen in zijn.”
De Groene Kliniek is ingericht als een echte kliniek. Na binnenkomst krijg je een diagnose als ‘pre-traumatische stress’ of ‘eco-euforie’. Hierna ga je praten met de psycholoog. Dit is een echt en serieus gesprek, vertelt Kramer. Je gevoelens over het klimaat en de wereld worden kort besproken en krijgen een plekje om te bestaan. Daarna ga je door naar de apotheek, want zeg nou zelf, een diagnose kan niet onbehandeld blijven. Daar krijg je hulpmiddelen en ideeën over hoe je aan de slag kunt gaan. Zo krijg je tips om zoveel mogelijk plantaardig te eten, lokaal te kopen en te luisteren naar podcasts van klimaatpsychologen. Of, nog radicaler: om je wereld volledig om te gooien en een neo-inheemse levensstijl aan te nemen waarbij je leeft in nauwe verbinding met de natuur.
Een van de diagnoses waar Kramer het over heeft, is ‘milieudoofheid’. Ze vertelt over een groep jongens die in eerste instantie niet veel wilden weten over het milieu en het veranderende klimaat, maar ergens diep was er wel een zaadje van onrust geplant. Haar idee voor hen was heel concreet: “Wat als je in je tuin een paar tegels eruit wipt en er wat plantjes in zet?” De jongens bleken dit een heel goed idee te vinden. Verandering hoeft volgens Kramer niet altijd in grote omslagen te zitten. Bewustwording zit soms in laagdrempelige momenten.
Onverteerde frikandelbroodjes
Op het campusplein, ver van de drukte van het hoofdgebouw, staat de PreZero-expo. Dit is een kleine, museumachtige expositie over de manier waarop de VU met haar afval omgaat. Peter Bol, zero-waste-adviseur bij afvalinzamelaar PreZero, vertelt daar met groot enthousiasme over de onverteerde frikandelbroodjes, plastic drinkflesjes en bananenschillen, alsof er niks mooiers bestaat dan de stinkende resten uit de prullenbakken van de VU.
Bol legt uit hoe PreZero ervoor zorgt dat de VU kan toewerken naar een zero-waste-toekomst. Dit houdt in dat de hoeveelheid restafval omlaaggaat en het scheidingspercentage omhooggaat. De VU wil dit bereiken door afval te voorkomen, gescheiden in te zamelen en hoogwaardig te verwerken. Bol presenteert mooie cijfers over de afvalverwerking op de VU, maar zegt ook dat het bij de andere universiteit waarvoor hij werkt, Wageningen University & Research, nog net iets beter gaat richting zero waste. Maar niet getreurd, zegt Bol: “Zodra het W&N-gebouw volledig op de schop is en er een nieuw gebouw voor in de plaats komt, schiet het percentage hier bij de VU ook omhoog.” Een mooi uitgangspunt. Toch blijft de vraag in hoeverre het slopen en opnieuw bouwen van een gebouw echt duurzaam is.