Is Oudheidkunde racistisch?

NIEUWS

Wetenschap  23 juni 2015

Is Oudheidkunde racistisch?

reacties 6

Hebben de Griekse filosofen al hun ideeën van zwarte Afrikanen, en wordt dit verzwegen door de eurocentrische oudheidkundigen van de VU? Volgens VU-studente Emma-Lee Amponsah wel. Ze begon vorig jaar aan een minor Antieke Cultuur, startte een vlammende mailwisseling met haar docenten, die ze van arrogantie en witte suprematie beschuldigde, en stopte al na een week met haar minor.

Volgens Amponsah geeft Oudheidkunde een ‘onvolledige, eurocentrische en racistische kijk op de geschiedenis, waarin de zwarte mens miskend wordt voor zijn (enorme!) bijdrage aan westerse civilisatie.’

Aanstaande zaterdag leidt ze een debat tussen docent Oude Geschiedenis Jaap-Jan Flinterman en hoogleraar Griekse Taal- en Letterkunde Gerard Boter aan de ene kant en ‘dekoloniale intellectuelen’ Sandew Hira en Djehuti Ankh-Kheru aan de andere kant.

Meneer Flinterman, wat is hier precies aan de hand?

“Dit is een stroming uit de Verenigde Staten, het Afrocentrisme, waarvan de vertegenwoordigers proberen het zwarte zelfbewustzijn te versterken met een beroep op een respectabel verleden in de Oudheid, dat grotendeels geconstrueerd is en niet overeenkomt met de werkelijkheid.”

“Afrocentristen beweren dat de oude Egyptische beschaving een zwarte Afrikaanse beschaving is, wat een lastige kwestie is omdat je je dan moet bezighouden met wat zwart precies is en wie zwart is, en in Europa is het schedelmeten sinds het midden van de vorige eeuw niet meer zo populair.”

“Ook claimen ze dat de Griekse beschaving is overgenomen van de Egyptenaren. Nu is het inderdaad zo dat de Oude Grieken dat zelf ook hebben beweerd, maar aan die theorie hecht geen serieuze wetenschapper nog geloof.”

Hoezo? Als die Grieken dat zelf zeiden…

“Nou ja, toen wetenschappers de Egyptische hiëroglyfen gingen ontcijferen, verwachtten ze er de modellen voor de grote Griekse filosofen aan te treffen, maar dat viel tegen. Er is gewoon geen bewijs dat de Grieken het allemaal van de Egyptenaren hebben.”

“Natuurlijk is het niet zo dat de Griekse beschaving een totaal origineel, exclusief op Griekse bodem gekweekt product is. De Grieken zijn beïnvloed door de Mesopotamiërs in het huidige Irak, door Anatolië in wat nu Turkije is, door de volkeren in de Levant en ook door Egypte.”

Snijdt de beschuldiging, dat Oudheidkunde aan de VU te eurocentrisch is, dan geen hout?

“De grondlegger van oudheidkunde aan de VU, Bert van der Spek, was niet gespecialiseerd in de Grieken en de Romeinen maar in het oude Mesopotamië; vanuit die achtergrond heeft hij juist altijd de nadruk gelegd op de eenheid van het Middellandse zeegebied. Juist hij hamerde er altijd op dat je de Grieken en Romeinen niet goed kunt begrijpen zonder kennis van Irak en de Levant. Dus nee, dat verwijt is niet op z’n plaats.”

Maar er is meer dan het Middellandse zeegebied, toch?

Met wat we binnen Geesteswetenschappen hebben kunnen we niet de volledige Mediterranée bestrijken – maar laten we blij zijn met wat we wel kunnen. Je hebt natuurlijk ook buiten de Mediterrane wereld antieke samenlevingen; aan de VU hebben we niet de expertise in huis om die te bestuderen, elders in Nederland wel; laten we hopen dat dat zo blijft.

Zaterdag gaat u debatteren over de kwestie. Is er kans dat u nader tot elkaar komt?

“Ik heb het gevoel dat de Afrocentristen vrij moeilijk zijn te overtuigen, maar als me wordt gevraagd om dingen in een publiek debat uit te leggen, dan kan ik dat niet weigeren. Dat gaan we dus doen, vertellen hoe het volgens ons in elkaar zit. Maar we gaan ook uitleggen dat wat ons betreft voor dit soort wetenschap geen ruimte is aan de VU.”

Want het is pseudowetenschap?

“Ja. Luister, ik ben nu een boek aan het lezen van één van de andere deelnemers aan het debat, Djehuti Ankh-Kheru, ‘Gezegend en Vervloekt’. Het valt me op dat de schrijver zelf een eurocentrische invalshoek kiest, in de zin dat hij de Europese beschaving ziet als een product van allerlei Afrikaanse invloeden. Echt Afrocentrisch zou het zijn als hij zich richten zou op prekoloniale Zwart-Afrikaanse beschavingen. Daar zijn weinig schriftelijke bronnen voor, maar wel archeologische, en die beschavingen waren er in bijvoorbeeld het huidige Zimbabwe en in West-Afrika.”

“Afgezien daarvan heb ik er niet zoveel mee om je culturele trots te baseren op verworvenheden van je voorouders. Ik doe dat toch ook niet met Rembrandt…”

U niet, maar bepaalde populistische politici wel, en die verklaren zich in één adem door superieur aan mensen met een andere cultuur.

“Ja, maar dan moet je op een adequate manier de mythes van die politici bestrijden, in plaats van daar je eigen mythes tegenover te zetten.”

Het debat is aanstaande zaterdag van 12.00-15.00 uur in het hoofdgebouw van de VU. Aanmelden doet u hier

Peter Breedveld
BEELD: Emma-Lee Amponsah (I too am VU)
hits 8517

{ Lees de 6 reacties }

Ik heb altijd geweten , dat rassen steeds gescheiden leefden , daarom dat er grensen warden ingestelt .. om dat iedereen de voorkeur had om rassen niet te mengen ... dat was vroeger en noeg niet zo lang geleden .. de problemen zijn er gekomen vanaf dat de grensen werden opengestelt voor alle rassen ..wat die Domme student probeer te doen is het ganse land en de geschiedenis te veranderen omdat zij denk gelijk te hebben .. go back to your own roots and stay there in your own place ..

Tourny, uw inzicht in de geschiedenis van de mensheid is verhelderend. Nooit eerder heb ik iemand zo eloquent en helder zijn mening zien uiteenzetten in een commentaar op internet. Bravo!

Eberhard Leclerc, kom d'r maar in!

P.S. @Tourney: "Mengen" kwam altijd al voor, alleen de afstanden die mensen gemakkelijk kunnen afleggen zijn een beetje groter geworden. Maar zodra reizen ergens in de geschiedenis makkelijker wordt zie je de vermenging stijgen.

En daar slaat de pijnlijke realiteit weer toe. Tourney en anderen, waarom proberen jullie in godsnaam een reactie te plaatsen wanneer overduidelijk blijkt dat jullie het artikel niet eens hebben gelezen? Emma probeert aan de kaart te stellen dat Egypte in Afrika ligt, en niet in Europa. Ze probeert duidelijk te maken dat wat vele Europeanen als erfgoed beschouwen, niet zozeer Europees erfgoed is maar Afrikaans erfgoed dat door de Europeanen is overgenomen en ervoor heeft gezorgd dat Europa heeft kunnen bloeien.
Feit blijft dat we vandaag blijkbaar meer bezig zijn met grenzen en het wel of niet bestaan van rassen in plaats van het lezen van het artikel en daar een comment op te geven. Pijnlijk hoor.

Ik was me er niet van bewust dat de wereld van de Afrikanen was... en ik maar denken dat de wereld van ons allemaal was en dat we niet uit zichzelf zijn groot geworden (maar wel door hard te werken). Denkt mevrouw misschien dat wij de oude slaven zijn uit de egyptische tijd die door Mozes zijn bevrijdt? Ik weet niet wat ze daar denken maar ik ga niet kruipen voor een zwarte racist die denkt dat zij superieur is en wij dromende inferieuren... (als dit waar was zou onze technologie niet veel verder staan dan hen)

WoW wat een opmerkingen hier , een debat is juist om door middel van presentatie van feiten te bekijken wat wel en niet zo is. De meest bekrompen reacties zie ik hier. Verontrustend om te weten dan er zoveel onderliggende bekrompenheid is, fijn dat mensen zich er druk overmaken. Wordt tijd dat vooral de inferieuriteit die veel mensen zich toe eigenen door de stempel die gedrukt is vanuit het eurocentrische gedachtengoed op waarden en normen besproken wordt.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties