Onafhankelijke journalistiek over de Vrije Universiteit Amsterdam | Sinds 1953
23 mei 2024

Wetenschap
& Onderwijs

Universiteit van Nederland: voor mensen die van alles een beetje willen weten

Waarom tolt de wereld als je dronken bent? Waarom krijg je irritante deuntjes niet meer uit je hoofd? En is computeren slecht voor je hersenen? Dinsdag start De Universiteit van Nederland: elke werkdag een gratis online college. 

Het idee komt uit de koker van Alexander Klöpping en Marten Blankensteijn. In de Amsterdamse club AIR geeft een leuke hoogleraar een inkijkje in zijn vakgebied. Dat hoorcollege wordt opgeknipt in vijf filmpjes van een kwartier, één voor elke werkdag. “Voor iedereen die van een heleboel dingen een beetje wil weten”, aldus zelfbenoemd rector Marten Blankensteijn. “We volgen het televisieseizoen, dus zetten we 36 weken per jaar filmpjes online.”

Waarom dan niet ook uitzenden op televisie?

“Als Nederland 2 onze filmpjes wil hebben, vind ik dat prima. Maar voor ons is het belangrijker dat ze op YouTube staan en beschikbaar zijn via onze eigen website en die van de Volkskrant. Ik heb niets tegen televisie, maar zelf kijk ik het nooit. Alsof ik ’s avonds stipt om acht uur op de bank ga zitten voor een programma. Via Uitzending Gemist kan ik alles kijken als het mij uitkomt. De enige reden dat we de colleges elke avond op een vast tijdstip online zetten is zodat mensen er dan samen over kunnen kletsen.”

Gratis colleges, de beste hoogleraren… Doen jullie hetzelfde als Amerikaanse aanbieders als edX en Udacity, die ook voor niks colleges online zetten?

“Nee, de Universiteit van Nederland mikt op een andere doelgroep. Die Amerikaanse moocs zijn bedoeld voor studenten die van één onderwerp heel erg veel willen weten. Wij mikken meer op mensen die van heel veel verschillende onderwerpen een beetje willen weten. Bovendien nemen wij geen toetsen af en schrijven we geen certificaten of diploma’s uit. Ik snap eerlijk gezegd niet waarom Nederlandse universiteiten nu zo bezig zijn met die moocs. Een hype, als je het mij vraagt.”

Waarom?

“Met het geven van moocs trekt een instelling geen extra studenten, en je verdient er ook geen geld mee. Maar als ik zou kunnen kiezen tussen de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, en één van die twee zou de hoorcolleges op een leuke manier opnemen? Dan zou ik het wel weten. Dat betekent niet dat ik contact met docenten niet belangrijk vind. Maar als docenten minder tijd zouden besteden aan jaar in jaar uit hetzelfde hoorcollege geven, blijft er meer tijd over voor goede werkcolleges. Ik heb anderhalf jaar gestudeerd en heb nooit begrepen waarom ik om half negen moest luisteren naar een man die ongeïnspireerd een verhaal stond af te draaien. Uiteindelijk ben ik maar gewoon gaan werken.”

Mogen onderwijsinstellingen jullie filmpjes dan ook gebruiken in de collegezaal?

“Ja hoor. Dat lijkt me heel erg leuk. Iedereen mag de filmpjes overal voor gebruiken. Alles blijft ook online staan. Uiteindelijk hoop ik dat bijvoorbeeld scholieren die een spreekbeurt willen houden over de tweede wereldoorlog als eerste uitkomen bij de Universiteit van Nederland. Misschien worden ze wel zo enthousiast dat ze geschiedenis gaan studeren, of misschien klikken ze op andere filmpjes en vinden ze dat onderwerp veel leuker. Dat is de bedoeling.”

Wie betaalt dit eigenlijk?

“Onze sponsoren. We hadden de begroting best met allerlei subsidies kunnen dichtfietsen, maar dat hebben we niet gedaan. Ongeveer de helft van de bedrijven die we hebben benaderd, wilde meewerken. Sommigen eisten dat we hun logo’s groot in beeld zouden brengen of dat we bier zouden schenken tijdens de opnames, en daar hadden wij dan weer geen zin in. Overigens krijgen Alexander en ik niet betaald en de hoogleraren ook niet.”

Heb je een favoriete hoogleraar? Iemand die we niet mogen missen?

“Het college dat mij het meest heeft verrast ging over aansprakelijkheidsrecht. In eerste instantie leek me dat niet echt een inspirerend onderwerp, maar het was geweldig. Weet je bijvoorbeeld of je je aansprakelijkheidsverzekering mag gebruiken als je rode wijn over de bank gooit bij vrienden? Nee dus. Want dan zou je dat de hele tijd bij elkaar kunnen doen om nieuwe meubels te kopen.”

De volgende zeventien hoogleraren zijn al gestrikt. Negentien anderen moeten nog worden gevonden. Dinsdag 8 oktober opent minister Jet Bussemaker de Universiteit van Nederland in AIR Amsterdam.

VU levert één hoogleraar

Erik Scherder                          Vrije Universiteit

Edgar Du Perron                     Universiteit van Amsterdam

Bart van Heerikhuizen            Universiteit van Amsterdam

Marcel Levi                             Universiteit van Amsterdam

Jan van Hooff                         Universiteit Utrecht

Barbara Baarsma                     Universiteit van Amsterdam

Bas Haring                              Universiteit Leiden

Geert Buelens                         Universiteit Utrecht

Lars Ravesloot                        Universiteit van Amsterdam

Eugène Sutorius                      Universiteit van Amsterdam

Herman Kingma                      Universiteit Maastricht

Ralph Wijers                           Universiteit van Amsterdam

Roy Erkens                             Universiteit Maastricht

Damiaan Denys                       Universiteit van Amsterdam

Henkjan Honing                      Universiteit van Amsterdam

Daniël Wigboldus                   Radboud Universiteit Nijmegen

Jan van Dijk                            Universiteit van Tilburg

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. Reacties met url’s erin worden vaak aangezien voor spam en dan verwijderd. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Velden met een * zijn verplicht
** je e-mailadres wordt niet gepubliceerd en delen we niet met derden. We gebruiken het alleen als we contact met je zouden willen opnemen over je reactie. Zie ook ons privacybeleid.