“Trigger warning: in deze video zien we de zelfmoord van Virginia Woolf”, zegt de docent, en hij drukt op play. Er zitten nauwelijks vijf seconden tussen zijn aankondiging en het begin van het filmpje. Ik vraag me af wat studenten met een zelfmoordtrauma op dit moment moeten doen. Hun ogen en oren dichtdoen? Zonder hun spullen te pakken de collegezaal uitrennen? De kans is klein dat ze de aandacht zo sterk op hun trauma willen vestigen.
Dit roept de vraag op wat precies het nut is van deze waarschuwing. Het idee erachter is waarschijnlijk dat studenten zich (kort) mentaal kunnen voorbereiden op wat er komt, zodat ze er niet door overvallen worden. Dit is nu alleen juist de manier waarop trigger warnings niet werken. Volgens onderzoek van Harvard blijkt dat de mate waarin kijkers geraakt worden door video’s met expliciete inhoud, zoals zelfmoord of seksueel geweld, gelijk is met én zonder waarschuwing vooraf. Dat geldt zowel voor mensen mét als zonder PTSS.
Dit betekent niet dat trigger warnings zinloos zijn, maar ze moeten wel goed worden ingezet. Om te beginnen moeten ze voorafgaand aan een college worden gegeven, zodat studenten zich er ruim van tevoren op kunnen voorbereiden. Wanneer deelname aan een college echt niet haalbaar is, mogen ze het missen. We moeten af van die boomermentaliteit die vereist dat we mentale problemen negeren en gewoon maar meedoen alsof er niets aan de hand is. Net als een keer een les overslaan vanwege de griep moet een college missen vanwege een trauma ook geaccepteerd worden. Voor studenten zelf is het negeren van hun klachten ook niet mogelijk, want wanneer ze in een trigger zitten, stroomt er ongewild meer bloed naar de ledematen om te kunnen vechten of vluchten. De hersenen raken minder goed doorbloed waardoor zelfs het formuleren van een correcte zin moeilijk kan zijn. Hierdoor hebben ze onmiddellijk een achterstand op anderen. Het is belangrijk dit te erkennen en de consequenties niet volledig bij henzelf neer te leggen.
Op deze manier is een trigger warning geen zinloze heads up, maar een manier om getraumatiseerde studenten zeggenschap te geven. Een trigger is in veel gevallen namelijk een herbeleving van een situatie. Het is een angstreactie van het lichaam dat geen onderscheid kan maken tussen de feitelijk veilige collegezaal en een levensbedreigende situatie uit het verleden. Over die situatie hadden ze meestal weinig te zeggen: het overkwam ze, net zoals een herbeleving ze overkomt. Als studenten de optie krijgen om een enkele keer een college niet bij te wonen, of een bepaalde tekst niet te lezen, krijgen ze weer autonomie. En het terugkrijgen van de regie over je eigen omgeving is belangrijk voor het herstelproces.
Het structureel missen van colleges is natuurlijk niet de bedoeling omdat het nadelig is voor de studievoortgang en bovendien verergert structurele vermijding van triggerende situaties het trauma juist.
Universiteit Utrecht heeft al richtlijnen voor docenten opgesteld rondom trigger warnings. De UvA staat docenten toe om trigger warnings te geven, maar accepteert niet dat studenten om die reden colleges missen. De VU zwijgt in alle talen. Kom op, VU. Wanneer is het afgelopen met die boomermentaliteit?
Mirjam Brouwer is masterstudent letterkunde