Onafhankelijke journalistiek over de Vrije Universiteit Amsterdam | Sinds 1953
17 juli 2024

Wetenschap
& Onderwijs

Bezuinigingen? Welke bezuinigingen?

Het onderwijs is een makkelijke prooi voor bezuinigingen, waarschuwde de Onderwijsraad eerder dit jaar. De huidige ministers van Onderwijs herkennen die kritiek maar half, luidt hun antwoord.

De Onderwijsraad schreef zijn advies in januari, ruim voordat het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe coalitie bekend werd. De bezuinigingen op onderwijs en onderzoek waren nog niet bekend, maar de raad zag ze wel aankomen.

Kern van het advies: onderwijs is niet alleen een kostenpost, maar heeft ook allerlei opbrengsten die je niet meteen terugziet in doorrekeningen. Onderwijs is bovendien een kwestie van beschaving. Laat de politiek zich daarvan bewust zijn.

Olifant in de kamer

Nu reageren de demissionaire ministers Dijkgraaf (D66) en Paul (VVD) op dit advies. De olifant in de kamer is de harde bezuiniging die de komende regering voor onderwijs en onderzoek in petto heeft. Daar schrijven ze niets over.

De ministers “herkennen niet het beeld dat onderwijs wordt gezien als kostenpost, of dat een gebrek aan inzicht in de baten van onderwijs heeft geleid tot minder onderwijsinvesteringen”, zeggen ze ook, en ze sommen hun eigen extra uitgaven op, bijvoorbeeld aan de nieuwe basisbeurs en een fonds voor onderzoek en wetenschap.

Wat ze niet vermelden is dat de volgende regering daar het mes in zet. Dat fonds voor onderzoek en wetenschap moet 1,1 miljard euro inleveren. Ook komt er een langstudeerboete voor vertraagde studenten.

Effect

Verder onderstrepen de ministers dat er heus wel onderzoek wordt gedaan naar de uitgaven. “Er zijn duidelijke indicaties dat eerdere investeringen effect hebben gehad”, schrijven ze naar aanleiding van de internationale PISA-scores, waarop Nederlandse leerlingen steeds minder goed presteren, “maar de omvang van het probleem vraagt om blijvende aandacht voor onderwijsinvesteringen.”

Onderwijs draagt ook bij aan ‘brede welvaart’, stelde de Onderwijsraad. Denk aan voordelen als een grotere kans op werk, een hoger inkomen, meer economische groei, gezonder gedrag, een kleinere kans om ziek te worden, minder tienerzwangerschappen en minder criminaliteit.

Daar kunnen de huidige ministers zich in vinden. Onderzoek naar ‘brede welvaartsindicatoren’ blijft belangrijk, menen ze. “Het advies van de Onderwijsraad zien wij dan ook als een aansporing om hier verder mee door te gaan en het brede welvaartsperspectief verder te verankeren in het (begrotings)beleid.”

Niet alles meetbaar

Ze erkennen ook, zoals de Onderwijsraad opmerkt, dat niet alles meetbaar is en dat het meetbaar maken “ook niet altijd wenselijk is”. Er moet oog zijn voor de niet-meetbare voordelen van onderwijs, vinden ze.

De beoogd NSC-minister van Onderwijs, Eppo Bruins, pleitte nog geen twee weken geleden voor structurele investeringen in onderwijs en onderzoek. Hij wees onder meer op de zorgen van universiteiten, brancheorganisaties en onderzoeksfinancier NWO over het schrappen van het Nationaal Groeifonds. “Het zijn terechte zorgen, want investeren in onderzoek en ontwikkeling (R&D) en innovatie is noodzakelijk. Een land dat hierin niet planmatig investeert heeft geen toekomst.”

Één reactie

  1. In some ways, I agree. Ever since the idea that researchers have to “win” their own salaries the community runs around like chickens with their heads cut off trying to present. Publish, publish, publish…even if no one reads it. At least it gets our numbers up. Teaching is considered to be the red haired stepchild, and we worship at the feet of the one writing the latest book. Without even asking if the book is needed. We have created our own industry and now are panicked it won’t remain. We think we guarantee quality by producing. But tasteless chickens are also produced quickly and they have no flavor.
    What about the idea of using our research to teach and help students see things differently and from more than one side? How about prestige from what we accomplish in generating good citizens who can think for themselves and avoid complot ideology? Sure, there is good research needed for progress. But so much is just rehashing what someone else said. What about being involved in community discussions instead of writing one more research funding application? If we are really worried about cutbacks, let’s get back to teaching by professionals who don’t need 8 systems to make sure we are doing our jobs. Let’s get back to being able to do our jobs without hierarchy and needing to worship at the feet of the spectacular. Let’s apply what our research has already discovered rather than one more event to dialogue some more. How about giving employees less meetings and more memos so they can use their time to work instead of running from meeting to meeting. Maybe then there would be enough to have good basic education and research without burning out all the employees and being frightened we can’t keep up our crazy pace. But then, NWO will have to give the research funds back to the universities and trust that the boards are professional enough to distribute it equally.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. Reacties met url’s erin worden vaak aangezien voor spam en dan verwijderd. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Velden met een * zijn verplicht
** je e-mailadres wordt niet gepubliceerd en delen we niet met derden. We gebruiken het alleen als we contact met je zouden willen opnemen over je reactie. Zie ook ons privacybeleid.