Popup-Niks-missen-2.png

VERHALEN

Wetenschap 10 november 2022

De islam werkt niet zonder vrije meningsuiting

reacties 5
Wereldwijd heerst de opvatting dat je in het Westen alles maar mag zeggen en in de islam niks. Dat beeld klopt niet, betoogt theoloog Razi Quadir. ‘De verschillen tussen de islam en het liberale Westen zijn veel minder groot.’
DOOR Peter Breedveld BEELD Peter Breedveld

“Zowel in het liberale Westen als in de islamitische wereld bestaat de misvatting dat vrijheid van meningsuiting draait om het recht op belediging”, zegt theoloog Razi Quadir, die afgelopen maandag promoveerde op een proefschrift waarin hij de vrijheid van meningsuiting in liberale democratieën vergelijkt met die in de islam. “Historisch gezien is dat onjuist. De functie van vrije meningsuiting is een afgeleide van vrijheid van geweten, een westers Verlichtingsprincipe, bedoeld ter verbetering van de maatschappij en het individu.”

Razi Quadir

Razi Quadir is theoloog, universitair docent en vrijgevestigd geestelijk verzorger. Hij heeft een Indiase vader en een Nederlandse moeder.

Dat is volgens Quadir in de islam niet anders. “Conceptueel is er op het gebied van vrije meningsuiting niet zo heel veel verschil tussen het liberale Westen en de islam. Als die vrijheid bepaalde doelstellingen heeft, zoals waarheidsvinding en zelfontplooiing, burgerparticipatie en democratische controle, Isaiah Berlin noemt dat positieve vrijheid, dan vind je die ook in de islam. De islam kent enkele principes die belangrijk zijn voor het functioneren van islamitische instituten: ḥisba, de plicht om goed te doen en het slechte te verbieden, nasīha, oprecht advies, shūra, wederzijds overleg, en ijtihād, onafhankelijk redeneren. Die principes zouden niet werken; er zou geen oprecht advies mogelijk zijn als mensen zich niet vrij zouden kunnen uiten.”

In het algemeen zijn de verschillen tussen het Westen en de islam minder groot dan breed wordt aangenomen, vindt Quadir. “Het is onzin om te zeggen dat de islam geen vrijheid van meningsuiting heeft.”

‘Het is onzin om te zeggen dat de islam geen vrijheid van meningsuiting heeft’

Gemeenschappen met een dikke moraal

Er zijn grenzen aan de vrijheid van meningsuiting in de islam, maar die zijn er in het Westen ook, laat Quadir in zijn proefschrift zien. “Ik behandel een aantal Europese rechtszaken waaruit heel duidelijk blijkt dat er beperkingen zijn. Begin jaren 90 werd in Oostenrijk bijvoorbeeld een film verboden, Das Liebeskonzil, omdat die blasfemisch zou zijn. De zaak werd voor het Europese Hof van de Rechten van de Mens gebracht en dat ging mee in het vonnis van de Oostenrijkse rechters. Nu denk ik niet dat een dergelijke film in Nederland of Engeland ook verboden zou worden, maar deze zaak laat zien dat het Europese Hof sterk rekening houdt met de historische context van specifieke lidstaten.”

En er zijn meer grenzen: “Oproepen tot geweld zijn sowieso verboden in Europa, maar vaak wordt de grens ook al gelegd bij tweespalt zaaien en verstoring van de openbare orde en dat soort dingen”, aldus Quadir. “Politici als Jean-Marie Le Pen worden gewezen op verantwoordelijkheden. Le Pen is veroordeeld wegens haatzaaien, in weerwil van het feit dat politici geacht worden meer ruimte te hebben wat hun uitingen betreft.”

‘Le Pen is veroordeeld wegens haatzaaien’

Wat uitingsvrijheden betreft kan er in het Westen wel meer dan in islamitische samenlevingen, beaamt Quadir. “Islamitische landen zijn vaak wat we in de sociologie noemen thick moral communities, gemeenschappen met een dikke moraal. Daar moet je meer rekening houden met de gemeenschap, terwijl westerse landen, die vaak een thin morality hebben, een dunne moraal, meer gericht zijn op individuele rechten. Maar de rechter moet er niet alleen op toezien dat die individuele rechten worden gewaarborgd, maar ook dat die individuele rechten niet met elkaar gaan botsen. Daar beginnen zich de grenzen vaak af te tekenen. Want de verticale verhouding tussen de overheid en de burger, met grondrechten en dergelijke, die is meestal wel helder. Maar de verhoudingen tussen de burgers onderling - de horizontale - die zijn vaak minder duidelijk.”

“Vrijheid van meningsuiting gaat twee kanten op”, betoogt Quadir. “Je kunt die gebruiken om iemands menselijke waardigheid helemaal af te breken, zoals met hate speech. In zijn boek The Harm in Hate Speech betoogt Jeremy Waldron dat je met hate speech iemands menselijke waardigheid helemaal de grond in boort. Maar je kunt de vrijheid ook gebruiken om de menselijke waardigheid juist te beschermen of te herstellen. In de islamitische wereld wordt daarop de nadruk gelegd.

Mohammed-cartoons

Hoe zit dat met de islam in Europa? Daar blijken de Europese opvattingen over vrijheid van meningsuiting vaak te botsen met die van moslims, met vaak tragische gevolgen, zoals bijvoorbeeld met Theo van Gogh en de Franse docent maatschappelijke vorming Samuel Paty, die op straat onthoofd werd omdat hij in de klas twee Mohammed-cartoons had laten zien.

‘Islamkritiek wordt gezien als een aanval op het collectief’

“Enerzijds zie je dat moslims hier deel uitmaken van de liberale samenleving”, zegt Quadir. “Tegelijkertijd heerst bij bepaalde moslims wel een collectivistische gedachte, het idee van de islam als een aparte maatschappij in de maatschappij met een dikke moraal, waarbij islamkritiek wordt beschouwd als een aanval op het collectief.” Maar moslims die het recht in eigen hand nemen, zijn volgens Quadir ook in overtreding van de islamitische wet. “De islam verbiedt het mensen om eigen rechter te spelen, dan zou het chaos worden, fitna, en met name salafisten zijn daar allergisch voor.”

Waarom maken moslims zich eigenlijk drukker om cartoons dan om politici als Wilders en Le Pen, die een daadwerkelijke bedreiging voor hun gemeenschappen vormen?  “Sterker nog, moslims hebben er zelfs minder moeite mee als Allah wordt beledigd dan de profeet”, antwoordt Quadir. “De redenatie erachter is dat Allah zich kan verdedigen en de profeet niet. Daarom zien veel moslims zich geroepen om de eer van de profeet te beschermen.”

Doodstraf op afvalligheid

De profeet zelf stelde volgens Quadir vooral  grenzen aan de vrijheid van meningsuiting wanneer hij bepaalde uitingen als een politieke bedreiging zag. Hij liet een dichter ter dood brengen die hem bespotte.

“Dat heeft meer met afvalligheid te maken”, stelt Quadir. “Ik bekijk in mijn proefschrift verschillende van zulke gevallen en daarbij blijkt steeds weer dat het om veel meer ging dan afvalligheid, maar ook om moord en dergelijke.”

‘De islam is nu een wereldreligie met meer mensen die zich tot de islam bekeren dan eruitstappen’

Iemand die blasfemie pleegt, is volgens de klassieke islamgeleerden tevens een afvallige, legt Quadir uit. “Afvalligheid wordt ook vandaag de dag meer als een politieke dan een religieuze misdaad gezien die de islamitische staat in gevaar brengt, een vorm van hoogverraad. Dat vind ik zelf een onhoudbare redenatie, omdat de islam nu natuurlijk niet meer zo kwetsbaar is als 1400 jaar geleden, toen die nog in de vormingsfase zat. De islam is nu een wereldreligie met meer mensen die zich tot de islam bekeren dan er uitstappen.”

Quadirs promotieonderzoek bevat een hoofdstuk over afvalligheid. “De Koran zegt niks over een wereldse bestraffing van afvalligheid, en in principe gaat de Koran voor de overleveringen die na de dood van de profeet zijn opgeschreven. Er zijn islamitische rechters die over de doodstraf op afvalligheid zeggen dat als dat zo belangrijk geweest was, dat wel zou zijn geopenbaard in de Koran. Er zijn vanaf het begin van de islam geleerden geweest die hebben betoogd dat afvalligheid niet bestraft moet worden omdat een afvallige zijn verdere leven de kans moet hebben om weer tot inkeer te komen. Daar volgt dus uit dat hij niet kan worden bestraft.”

‘Als moslim ben je slechts een boodschapper’

Bovendien staat in de Koran dat er geen religieuze dwang mag zijn. “Er staan meer dan tweehonderd verzen over vrijheid en keuzevrijheid in de Koran”, aldus Quadir. “Er wordt constant op gehamerd dat je als moslim slechts een boodschapper bent en dat het aan de mensen zelf is of ze willen toetreden tot de islam of niet.”

{ Lees de 5  reacties}

comment_node_verhalen

Door Jan van Oort op 10 november 2022
De dichter was niet de enige die de profeet ter dood bracht. Hij liet ook na een veldslag bij Khaybar meer dan 400 mannen van een Joodse stam onthoofden en maakten de vouwen en kinderen tot slaaf. Tijdens demonstraties tegen het beleid van Israël wordt deze slag nog steeds in herinnering gebracht, door het scanderen van het lied: 'Khaybar, khaybar yaa yahud, jaisj-e-mohammed saufa ya'ud' (Khaybar Khaybar, Oh Joden. Het leger van Mohammed komt er weer aan). In 2017 gebeurde dit tijdens een demonstratie in Rotterdam.
Door Adriaan Roodeburg op 10 november 2022
Ik lees hierover dat de Joodse stammen (samen met geallieerde niet-Joodse stammen) uit Khaybar voor de slag van Khaybar zich geruime tijd hadden bezig gehouden met het opzetten van anderen tegen Mohammed om tenslotte hem in een oorlog te verslaan. Als gevolg hiervan viel Mohammed Khaybar aan voordat hun plan zou slagen. Na de nederlaag van de Joodse stammen van Khaybar moesten de meesten weg maar mocht een deel van hen blijven nadat zij de helft van hun opbrengst van de oogst aanboden. Ik lees niets over het ombrengen van 10.000 Joden...
Door Jan van Oort op 11 november 2022
Ik weet niet waar je dit vandaan hebt Adriaan, maar de islamitische bronnen bevestigen het verhaal.
Door Woke op 11 november 2022
Nice. This gentleman produces arguments for rational handling of a religious understanding and the answers devolve into hate. He recognizes that groups misuse religion for hate. Rather than throwing more hate at him, try discussing what he has said. For example, how do we secure our societies so that radicals cannot gain power to misuse others? What do we do with freedom of speech in relation to freedom of religion? Just last week we had articles that argued to keep some Christian text mandatory in promotions. Forcing non-Christians to submit to Christianity. If that isn't a violation of the freedom of religion, I don't know what is. So, this gentleman's argument should lead to a discussion of the ideas rather than hate for a religious group. Let's keep it there. Long live secularism. Then we can all enjoy our freedoms.
Door Max op 06 december 2022
De islam veracht de natie van de ongelovigen en creëert een toestand van permanente vijandigheid tussen moslims en ongelovigen.Wie de islam wil begrijpen moet weten wie of wat Mohammed precies was, hoe hij heeft geleefd, wat hij deed. Uit het verslag van de gerenommeerde islamitische historicus Muhammad ibn Jarir at-Tabari (838-923) over de moord op 700 tot 900 gevangenen van de joodse stam Banu Qurayza in het jaar 627: “De profeet liet een grote kuil graven op de marktplaats van Medina en ging aan de rand zitten. Hij gaf het bevel om alle joden te kelen. Ook de jongens die tekenen van puberteit vertoonden.”Uit dezelfde bronnen is op te maken dat Mohammed nog zeker 43 van zijn verbale tegenstanders uit de weg heeft laten ruimen-door de expansie van de islam.Uit de Hadith`s staat te lezen dat Mohammed gezegd zou hebben: “Mij is bevolen de mensen te beoorlogen totdat zij getuigen dat er geen god behalve Allah en dat Mohammed Allah’s gezant is. Alleen door het uitspreken van deze belijdenis maken zij hun goed en bloed voor mij onaantastbaar”.De islam is niet op aarde gekomen om naast andere godsdiensten te bestaan, maar om wereldwijd te overheersen... Bekeer je tot de islam, anders ga je dood-staat in de Koran en dit wordt door wrede fanatici gebruikt om hun moorden te rechtvaardigen.Als Mohammed het deed, waarom kunnen extremisten dan niet zijn voorbeeld volgen?Allah wil het.De Koran is een kwaad boek, dat oproept tot geweld en moord (soera 4, vers 89 en soera 47, vers 4), terrorisme (soera 8, vers 60) en oorlog (soera 8, vers 39). De Koran omschrijft de joden als apen en zwijnen (soera 2, vers 65 - soera 5, vers 60 -soera 7, vers 166). Deze boek noemt niet-moslims leugenaars, booswichten, vijanden, onwetenden, onrein, slecht, sluw, de slechtste van alle schepselen en de gemeenste van alle dieren.“De islam is geen religie, maar een totalitaire ideologie.We moeten niet naar de media luisteren: dat de islam een religie van vrede is. Weet je wat dat betekent? Dat betekent dat er pas vrede zal heersen als mensen de islam als hun religie accepteren.Als moslims de Koran gaan lezen ,worden ze een moordmachine.Dit gaat over het haten en doden van degenen die het niet eens zijn met de islam. Het gaat om het veroveren. Mohammed was immoreel. Hij was een bloeddorstige man. Hij was een vreselijke man en mensen kunnen dat lezen in zijn biografie — wat hij deed met Joden, hoe hij vrouwen verkracht, hoe hij mensen dode. Ik bedoel, hij vermoordde iedereen die het niet met hem eens was.De islam is geen religie, maar een totalitair systeem.Toen ik uit Somalië naar Zweden kwam, kreeg ik te maken met een enorme botsing van culturen, omdat de islam hier extremer en fanatieker is dan in mijn land. Wat heel belangrijk is - we werden hier in Zweden geïslamiseerd, na 1991. In deze gesloten gebieden zijn immigrantengetto's verstoken van democratie”,zei Zweedse activiste Mona Walter... We zien dus het samengaan van de wrede cultuur waarin Mohammed leefde en zijn eigen wrede praktijken, in tegenstelling tot Jezus, die vermoordde geen mensen.Geen enkele keer onthoofdde of moordde Jezus of wenste Jezus de onthoofding of moord van zijn tegenstanders, ondanks het feit dat velen van hen Jezus in zijn gezicht bespotten en uitdaagden.Dit is wellicht waarom gedurende de eerste drie eeuwen het christendom de wereld op zijn kop zette zonder oorlogvoering – Constantijn verschijnt in de vierde eeuw op het toneel en bepaalde niet de genetische code van het christendom noch doen de middeleeuwse kruistochten dat.Als Mohammed in Medina was gebleven en alleen zijn boodschap had gepredikt, zou er geen militair(massamoorden-genociden en plunderingen) of politiek probleem zijn ontstaan.Het was Mohammed die in het eerste anderhalf jaar na zijn migratie naar Medina de Mekkaanse karavanen zes keer overviel zonder provocatie en zonder zelfverdediging. Het was de door Allah-geïnspireerde profeet die ongeveer 120 km, een reis van twee tot drie dagen naar het westen naar de bronnen van Badr maakte om de ongewapende karavaan die vanuit het noorden uit Mekka kwam aan te vallen met als enig doel: de belading (de Koran-soera 8:7).Het leven en de boodschap van de twee stichters verschillen sterk,zoals dag en nacht, zoals hel(islamitische) en hemel.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.