Onafhankelijke journalistiek over de Vrije Universiteit Amsterdam | Sinds 1953
27 februari 2024

Studentenleven
& Maatschappij

Vooral studenten met migratieachtergrond getroffen in fraudezaken DUO

De opsporing van fraude met de basisbeurs rammelt en vooral studenten met een migratieachtergrond komen in het vizier, blijkt uit onderzoek van het Hoger Onderwijs Persbureau, Investico en NOSop3.

Bij de rechter verliest studiefinancier DUO één op de vier zaken over misbruik van de basisbeurs voor uitwonende studenten. In zulke rechtszaken hebben veruit de meeste studenten een migratieachtergrond, blijkt uit een rondgang onder advocaten.

Van de zeventig benaderde advocaten hebben er 32 informatie gedeeld. Zij voerden samen 376 rechtszaken over de basisbeurs. In 367 daarvan had de student volgens de advocaten een migratieachtergrond. Dat is 98 procent.

Indirect onderscheid

DUO werkt met risicoprofielen en menselijke inschattingen om misbruik van de basisbeurs op te sporen. De methode lijkt gevoelig voor bias. Volgens experts kan deze leiden tot indirect onderscheid.

Bovendien baseert DUO zich soms op twijfelachtige ‘buurtonderzoeken’, waarbij ze de buren vragen wie er naast hen wonen: zien ze daar weleens een student? Als DUO eenmaal meent dat een student ten onrechte de basisbeurs voor uitwonenden heeft gekregen, valt dat maar moeilijk te weerleggen.

Minister Robbert Dijkgraaf (Onderwijs) vindt de uitkomsten van het onderzoek verontrustend. “Ik neem dit signaal natuurlijk heel erg serieus”, zegt hij in een reactie voor de camera van de NOS. “En ik wil grondig nagaan of onze processen wel écht eerlijk zijn.”

Verholen discriminerend

DUO registreert de afkomst van studenten niet en dat maakt het volgens de minister lastig om te checken of de opsporing vooral studenten met een migratieachtergrond treft. Maar hij wil toch (“dieper in de details, met wat meer cijfers achter de komma”) uitzoeken of de aanpak van DUO niet “op een verholen manier discriminerend is”.

De controles vonden de afgelopen jaren in het mbo plaats, maar vanaf september kunnen studenten ook in het hoger onderwijs weer een basisbeurs krijgen. Het plan is om vierduizend huisbezoeken per jaar af te leggen bij studenten die misschien misbruik maken van de basisbeurs voor uitwonenden.

Lees hier het hele verhaal: ‘Dat buurtonderzoek was grote bullshit’

De uitkomsten van het onderzoek verschijnen vandaag ook in De Groene Amsterdammer, Trouw en op de onafhankelijke nieuwsplatforms van universiteiten en hogescholen. Ook de NOS brengt het nieuws.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. Reacties met url’s erin worden vaak aangezien voor spam en dan verwijderd. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Velden met een * zijn verplicht
** je e-mailadres wordt niet gepubliceerd en delen we niet met derden. We gebruiken het alleen als we contact met je zouden willen opnemen over je reactie. Zie ook ons privacybeleid.