Zeventig masterstudenten van organisatiewetenschappen en rechtsgeleerdheid hadden het afgelopen jaar een mentor uit het bedrijfsleven. Op die manier geeft het project Professional Companion studenten een introductie op de arbeidsmarkt. Dat is nodig zo blijkt uit de cijfers: VU-studenten zijn niet tevreden over de aansluiting op de arbeidsmarkt. In de Nationale Studentenenquête scoort de VU een magere 3,3 uit 5 op contact met de beroepspraktijk, terwijl het nationale gemiddelde op 3,6 ligt. Op het opdoen van vaardigheden voor de beroepspraktijk scoort de VU een 3,4 waar universiteiten gemiddeld een 3,7 halen.
Daarom begon docent organisatiewetenschap Yvette Taminiau twee jaar geleden dit project. Afgelopen vrijdag was de afsluitende bijeenkomst, waarbij ook Sofyan Mbarki, PvdA-wethouder van onderwijs aanwezig was. In het Nieuwe Universiteitsgebouw kwamen de studenten en mentoren bijeen om samen iets te drinken en naar praatjes te luisteren.
“Het programma levert een bijdrage aan een betere aansluiting op de arbeidsmarkt, specifiek gericht op de cultureel diverse studenten van de VU”, schreef Taminiau, op de VU-website. Vooral eerstegeneratiestudenten kunnen wel een steuntje in de rug gebruiken omdat ze het netwerk missen dat andere studenten van huis uit hebben meegekregen. Een behoorlijk deel van de deelnemers heeft een biculturele achtergrond. Taminiau hoopt dat ze met het programma iets kan bijdragen aan de carrières van studenten die niet vanzelfsprekend in een goede baan terechtkomen vanwege het netwerk van hun ouders.
Kansen bieden en maken
Volgens wethouder Mbarki gaat het om het bieden van kansen. En vooral studenten met een biculturele achtergrond krijgen die kansen niet altijd geboden. Mbarki weet hoe het voelt, aan het begin van zijn loopbaan was hij de eerste moslim in een christelijke organisatie. Hoe past jouw religie in onze identiteit, vroeg zijn werkgever zich af. Dat heeft niks meer met inclusiviteit te maken: “Inclusiviteit gaat er niet om dat je hetzelfde wordt, het gaat erom dat je geen deel van je identiteit bij de deur moet laten liggen. Dan moet je niet bang zijn om anders te zijn. Door anders te zijn verleen je je werkgever eigenlijk een gunst: inclusiviteit in het aannemen van personeel is niet optioneel, het is een noodzaak.”
Nadia Frans, advocaat privacyrecht bij advocatenkantoor Van Doorne, beaamt Mbarki’s woorden: “Soms kan anders zijn voelen als een nadeel, maar je achtergrond hoef je niet te overwinnen, je kan erop bouwen.”
Het is een positieve avond met veel vragen uit de zaal. Bijvoorbeeld over hoe je kansen kan creëeren (met netwerken krijg je meer kansen dan met solliciteren), of over hoe Frans moederschap en een hoge positie combineert (met gemak). Ook Fouad Hammani, consultant bij Ernst & Young, heeft een positieve noot: als je geen kansen krijgt, kan je die zelf maken. Toen hij zijn commerciële netwerk verloor door een non-compliancecontract begon hij weer vanaf nul. Zolang je je doel niet uit het oog verliest, kan je het bereiken, is zijn moraal.
Inspirerend, maar ook overweldigend en vaak niet vanzelfsprekend. Wat hebben studenten aan het afgelopen jaar gehad, en hebben hun mentoren ook iets geleerd? Pavithra Sivakumar, een masterstudent Strategy Consulting & Digital Transformation, was de mentee van Rohit Rama, een andere consultant bij Ernst & Young. Sivakumar is geboren in India, Rama’s ouders komen ook uit India maar hij heeft er zelf niet gewoond.
Sivakumar heeft de banenmarkt leren kennen: “In een nieuw land komen betekent dat je de arbeidsmarkt niet kent en geen netwerk hebt. Dit programma heeft me houvast geboden.”
Rama heeft van Sivakumar op zijn beurt dingen geleerd over de cultuur van zijn ouders.
Die link is geen toeval. Studenten konden voorkeuren voor hun mentor opgeven, zoals afkomst, gesproken taal of gender. “Er moet wel een klik zijn, anders gaat de relatie niet werken”, vertelt Taminiau, die hoopt dat de relatie ook na dit project in stand blijft.
Te weinig bijeenkomsten
Niet iedereen kwam om zijn kans op een baan in het bedrijfsleven te vergroten. Tashfin Essaguiar had na zijn master finance een stage ergens op de Zuidas voor ogen, maar veranderde van gedachten en begint binnenkort met een PhD over klimaateconomie. Die verandering is teweeggebracht dankzij zijn mentor, Maarten Delhez, managing director bij ABN AMRO. Die leerde Essaguiar om zijn blik te verbreden, en niet één enkel doel voor ogen te hebben zonder de drijfveren ervan te weten. Of je je blik moet verbreden, of juist een duidelijk doel voor ogen moet hebben, het ligt maar net aan wie je het vraagt.
De VU doet weinig aan carrièrebegeleiding. Dit programma is een stap in de goede richting, maar drie ontmoetingen over een jaar zijn weinig. Dat leidt hier en daar tot passiviteit onder de studenten, merkten sommige mentoren. Dat is zonde, vindt Frans: “Je krijgt de kans om vragen te stellen, daar moet je gebruik van maken. Niet alleen over welke master je wilt kiezen, maar ook over wat daarna komt.”
Hoe effectief het programma daadwerkelijk is, zal blijken wanneer deze studenten hun weg vinden op de arbeidsmarkt. Of misschien uit de NSE van over een paar jaar. De komende twee jaar zal Professional Companion in ieder geval worden voortgezet, de subsidie is toegekend. Taminiau hoopt dat de komende jaren meer studenten zich zullen aanmelden.