Het leek me een nuttige besteding van de kerstvakantie: de spullen voor het noodpakket in huis halen. Maar na opeenvolgende kerstdiners met gezin, familie en schoonfamilie gaf mijn immuunsysteem het op. De rest van de kerstvakantie lag ik kuchend en proestend op de bank. Bij gebrek aan fut om daadwerkelijk met flessen water, blikvoer en batterijen te sjouwen, kon ik enkel nog mentale rampvoorbereiding doen door de zin en onzin van het overheidsadvies te overdenken.
Onder het motto ‘Denk vooruit’ adviseert de overheid een noodpakket met proviand voor welgeteld drie dagen. Dat roept vooral één vraag op: en daarna dan? Na dag drie zitten we met lege blikken en een zak kale rijst waar niemand zin in heeft en zijn we alsnog hulpeloos. De overheid wil weerbare burgers die zelfstandig een ramp het hoofd bieden. Het noodpakket sust ons juist in slaap: met die spullen in de kelder hoeven we ons nergens meer zorgen over te maken.
Bij de recente vorstperiode (tegenwoordig equivalent aan een kleine ramp in Nederland) bleek trouwens dat het echte probleem elders zat. Treinen reden niet, wegen waren onbegaanbaar, communicatie haperde. Niet onze voorraadkast faalde, maar de nationale infrastructuur. Misschien is het tijd dat de overheid zichzelf een noodpakket aanmeet. Een land dat vastloopt bij een paar dagen sneeuw heeft geen burger met een noodradio nodig, maar een overheid met visie.
De overheid presenteert zich weliswaar als vooruitdenkend, met aandacht voor mogelijke rampen of zelfs oorlog. Het wrange is dat de grootste ramp van allemaal allang werkelijkheid is geworden: klimaatverandering bedreigt vrede en veiligheid door overstromingen, hittegolven en instortende systemen. Maar daar hoeven we blijkbaar geen noodpakket voor te hebben. Geen structurele investeringen, geen informatieboekje, geen echte urgentie.
Nu ik weer beter ben, staat dat noodpakket inmiddels in mijn kast. Maar laten we niet doen alsof drie dagen ingeblikte bonen ons gaan redden in een wereld waarin de echte crisis langzaam, onafwendbaar en grotendeels genegeerd op ons afkomt. Het probleem is niet dat we onvoorbereid zijn. Het probleem is dat we precies weten wat er misgaat, en toch blijven doen alsof een zaklamp genoeg is.