Na de protestbijeenkomst op het campusplein vorige week donderdag, waarbij zo’n 120 aanwezigen opriepen voor betere sociale veiligheid op de campus, konden sommigen van hen meteen aanschuiven bij het college van bestuur en Student- en Onderwijszaken (SOZ) voor het jaarlijkse Winter Dinner. Het diner is bedoeld om een informeel gesprek te faciliteren tussen het bestuur, (facultaire) studentenraadsleden en andere vertegenwoordigers van studentenorganisaties op de VU, en werd dit jaar door SOZ en de universitaire studentenraad (USR) georganiseerd in het NU-gebouw.
Heel lang gezellig was het niet. Rector Jeroen Geurts gaf bij aankomst een speech over het belang van dialoog, vooral nu, en zei de VU-gemeenschap te hebben gehoord toen zij hun pijn uitten over de situatie op de campus. Daarop nam Piotr Jaworski, voorzitter van de facultaire studentenraad van sociale en geesteswetenschappen, onverwacht het woord om zijn onvrede te uiten over het handelen van het CvB.
Regels handhaven
In zijn speech, die Ad Valvas heeft ingezien, zei hij het vertrouwen in het college van bestuur te hebben verloren nadat slachtoffers van dreigementen, intimidatie en uiteindelijk mishandeling hier jarenlang melding van maakten zonder dat er repercussies waren voor de daders.
‘Jullie vragen ons vertrouwen te hebben in jullie, maar wij zijn dat vertrouwen kwijt. Totdat jullie concrete stappen zetten die laten zien dat we jullie weer kunnen gaan vertrouwen, heb ik niks om met jullie te bespreken’, zei Jaworski ten overstaan van ongeveer veertig aanwezigen. Hij sloot af met: ‘Geniet van jullie avond, want ik kan dat niet. En ik denk niet dat ik de enige ben’, waarop hij de zaal verliet. Meer dan de helft van de aanwezigen volgde hem, het bestuur achterlatend met SOZ en wat (facultaire) studentenraadsleden.
Passiviteit legitimeren
Jaworski’s actie was niet ver van tevoren gepland. Zijn idee ervoor ontstond kort voor het diner, toen hij de open brief van rector Geurts namens het college van bestuur op de VU-website las. Daarin schrijft Geurts de gesprekken met studentenvertegenwoordigers en studentenverenigingen op de campus voort te zetten, en met concrete stappen voor ‘daadwerkelijke verbetering’ te komen. Jaworski: “Het gaat in die brief over het herzien van het veiligheidsbeleid, maar ze hebben het niet over de regels die er nu al zijn om een campus veilig te houden, en die ze zouden moeten handhaven. Studenten zouden niet bang hoeven zijn voor seksuele intimidatie of geweld. Om een student te hebben rondlopen die consistent dat gedrag laat zien, is een gevaar voor de veiligheid.”
Jaworski vertelde een vriendin over zijn plan om weg te lopen en van daaruit werd het snel verspreid. Uiteindelijk liepen op het moment zelf ook mensen weg die van tevoren niet wisten van de actie. Jaworski: “Ik ben geen activist, protesteren is niet een onderdeel van mijn karakter. Ik wil de orde niet verstoren en ben altijd in voor een dialoog, maar ik zie de manier waarop de rector de dialoog wilt blijven voeren als een manier om passiviteit te legitimeren.”
Pesterijen en geweld
Een dag eerder had het bestuur van de faculteit waar Jaworski in de studentenraad zit, ook een statement geplaatst op de VU website waarin het bestuur zegt pesterijen en geweld tegen studenten van hun faculteit te veroordelen. ‘Politiek geweld omvat méér dan individuele daden. We zien dat er systemische, ideologische motieven ten grondslag liggen aan deze daden die ook moeten worden aangepakt’, schrijft het faculteitsbestuur.
Het statement komt met reden vanuit die faculteit. De student die in Bar Boele werd mishandeld en waarvoor twee leden van de Vrijmoedige Studentenpartij (VSP) werden opgepakt – de zaak die veel andere misdragingen vanuit de VSP-hoek aan het licht bracht – studeert aan de betreffende faculteit. Jaworski: “Dit statement is pas de eerste stap. Het faculteitsbestuur, de onderdeelcommissie en de facultaire studentenraad zijn in gesprek met elkaar. Maar uiteindelijk is dit een probleem op centraal niveau, niet op facultair niveau.”