Er was van tevoren al kritiek op het symposium The Risks of Weaponizing International Law, op donderdag 7 mei in het VU-hoofdgebouw. Bezorgde medewerkers en studenten startten een petitie waarin ze de VU opriepen het evenement af te blazen, omdat het volgens hen de genocide van Palestijnen vergoelijkte. Zo retweette een van de organisatoren, professor Elena Kantorowicz van Erasmus Universiteit Rotterdam, een inmiddels verwijderde post op X waarin Palestijnen ‘bloeddorstige nazi-Arabische jihadisten’ worden genoemd.
Niet alleen de organisatie, ook sommige sprekers ontkennen de genocide op de Palestijnen: professor Danny Orbach vraagt zich af of, als het internationale recht zegt dat Israël een genocide pleegt, Israël niet alle banden met het internationale recht moet verbreken en het zich moet gedragen ‘zonder enige terughoudendheid’.
Andere genodigden waren onder andere VU-hoogleraar Jessica Roitman, die vraagtekens bij de genocide plaatst op haar LinkedIn-profiel, en Anne Herzberg, die werkt met NGO Monitor, de Israëlische organisatie die hulporganisaties ongefundeerd beschuldigt van samenwerken met Hamas.
Protesterende studenten met een megafoon, die leuzen riepen als ‘VU, cut the ties’ en ‘Netanyahu, you will learn, by the millions we’ll return’, werden achtervolgd door een beveiliger. Wat er bij het symposium precies is besproken, is niet bekend. Het was niet open voor de media.
Genocidale doelen
Een symposium dat wel openbaar was, werd elf verdiepingen hoger gehouden door dezelfde protesterende studenten en docenten. Vier experts vertelden er over de toepasbaarheid en het belang van internationaal recht. “Je kan spreken van een genocide wanneer iemand hun genocidale doelen direct uitspreekt”, legt doctor Alonso Gurmendi uit, socioloog bij the London School of Economics and Political Science.
En die doelen zijn uitgesproken, vertelt Gurmendi. Niet alleen door politieke of militaire leiders, maar ook door de soldaten zelf, die onder meer zijn vastgelegd terwijl ze zeggen dat niemand in Gaza onschuldig is, of dat Palestijnse kinderen maar beter vermoord kunnen worden zodat ze later geen terroristen kunnen worden.
‘Meerdere perspectieven’
Maar ook als Israël die doelen niet direct had uitgesproken, kan genocidaal beleid worden afgeleid uit de acties van het land, stelt Gurmendi. Hij somt op: de zogenaamde kill zones, gebieden waarin je doodgeschoten kan worden door het Israëlische leger zonder aanleiding of waarschuwing, zijn genocidaal. Het bombarderen van burgerdoelwitten, zoals scholen of ziekenhuizen, ook. De Volkskrant publiceerde een tijd geleden een onderzoek dat liet zien dat Israëlische scherpschutters mikken op de hoofden van kinderen. Daarmee is de juridische definitie van genocide op twee manieren gesteld, legt Gurmendi uit: het leger en diens leiders spreken het uit, en ze handelen ernaar.
Waarom verwelkomt de VU dan sprekers die de genocide op Palestijnen ontkennen? Als reactie op een bezorgde brief van de onderdeelcommissie van de Sociale- en Geesteswetenschappen, zouden rector magnificus Jeroen Geurts en decaan Gregor Halff hebben benadrukt dat het belangrijk is om meerdere perspectieven aan bod te laten komen bij zo’n evenement.
Ongehoorde moslimstudenten
Maar dit soort bijeenkomsten stimuleert islamofobie, stelt antropoloog Rahma Bavelaar, wat volgens haar negatieve gevolgen heeft voor het welzijn van moslimstudenten. Ze is een van de oprichters van Stichting Meld Islamofobie. “De Taskforce Antisemitisme (opgericht door de overheid) focust alleen op discriminatie van joden die het eens zijn met de koloniale doctrine. Dan kunnen ze pro-Palestijnse studenten portretteren als antisemitisch.” In haar nog lopende onderzoek ziet ze terug dat moslimstudenten zich disproportioneel vaak niet gehoord of niet op hun plek voelen op de campus. “De VU, en andere universiteiten, schieten hun moslimstudenten tekort in naam van veiligheid en zogenaamde onpartijdigheid.”
De laatste spreker was antropoloog Younes Saramifar. Deze week publiceerde hij een opiniestuk in Ad Valvas over het symposium van vandaag. Hij legde de vicieuze cirkel uit die Israël gebruikt om het moorden te rechtvaardigen. “Als je geweld gebruikt om geweld te beëindigen, dan kan je tegenstander dat ook doen. Palestijnen willen helemaal geen wraak, ze willen dat het moorden stopt. Maar het moorden gaat door, om de wraak te voorkomen.”
Prominent in het AD: “Hoogleraar slaat andere hoogleraar in het gezicht tijdens ‘geheime’ conferentie over Israël op Vrije Universiteit”. Uit geluidsopnames in het bezit van Het Parool blijkt ook dat iemand tegen een docent van de Vrije Universiteit zegt: ‘Shut up, or I’ll drag you out of this conference’. En dat alles omdat de VU een meeting faciliteerde waar de genocide in Gaza werd ontkend. In hetzelfde AD verklaart minister Sjoerdsma dat de situatie bij Rafah aan de grens met Gaza is ‘dramatisch’ is. Sjoerdsma zag tijdens zijn bezoek 5000 vrachtauto’s met humanitaire hulp klaarstaan die wachten tot ze Gaza binnen mogen. Maar Israël laat dagelijks ‘100 of 200’ vrachtwagens binnen, terwijl 600 is afgesproken. „Zij sterven soms omdat ze een medicijn niet kunnen krijgen dat hier in de apotheek 3 euro kost. Dat is een situatie die echt dramatisch is.” En de VU faciliteert een congres waar dit alles wordt ontkend. Verbijsterend.