‘VU Amsterdam kiest ervoor om activiteiten en expertise op het gebied van internationale samenwerking meer eenduidig binnen de universiteit te organiseren’, staat in een bericht van de VU. En dat betekent een einde aan het CIS, waarvan de voorloper zeventig jaar geleden werd opgericht (zie kader). Het college van bestuur vindt dat het samenwerkingscentrum te veel verlies lijdt.
Volgens de VU blijft internationale samenwerking belangrijk, maar verandert de manier waarop de universiteit die samenwerking organiseert. Het CIS bekleedt een unieke positie: het is een op zichzelf staand instituut dat niet onder een faculteit valt. Met de opheffing slaat de VU een nieuw pad in. ‘Inhoudelijke werkzaamheden op het gebied van onderwijs en onderzoek worden primair bij de faculteiten belegd; ondersteunende werkzaamheden bij centrale diensten.’
Protest
De ondernemingsraad (OR) verzet zich al sinds de eerste plannen tegen een sluiting van het CIS. De raad erkende in een officiële reactie dat het nodig is om de huidige organisatievorm kritisch te heroverwegen, maar vindt dat alternatieve scenario’s niet voldoende zijn onderzocht. Zo stelde de OR voor om het CIS in aangepaste vorm onder te brengen bij de Dienst Universitaire Relaties & Fondsenwerving (DURF).
Eind september liepen de emoties nog hoog op tijdens een vergadering van de ondernemingsraad met het college van bestuur. Er lag toen een voorgenomen besluit op tafel om het centrum op te doeken, waardoor de twaalf medewerkers hun baan zouden verliezen. Zij werden alvast geadviseerd elders te solliciteren. Raadsleden probeerden het college tijdens de vergadering alsnog te overtuigen om op een minder zakelijke manier naar het CIS te kijken en het te laten voortbestaan. “Wij wegen dingen anders dan jullie en hoeven het niet altijd eens te zijn”, zei rector magnificus Jeroen Geurts toen.
Grote waarde
Eerder schreef Ad Valvas dat het CIS een enorm netwerk heeft opgebouwd in opkomende landen, wat een groot voordeel is bij het aanvragen van beurzen met partners uit deze landen, bij samenwerkingen met universiteiten en bij het toekennen van promotieplekken aan mensen uit niet-westerse landen. En dat is van grote waarde voor sommige faculteiten aan de VU, betoogde ontwikkelingseconoom Lia van Wesenbeeck. “Als je CIS nu opheft, krijg je dat nooit meer terug.”
Van zendelingen naar gelijkwaardige samenwerkingen
Zeventig jaar geleden begon de voorloper van het CIS als een organisatie die samenwerkte met witte, christelijke universiteiten in Zuid-Afrika. Ze ondersteunde organisaties die zendelingen stuurden naar wat toen nog de derde wereld heette. Zenden veranderde vervolgens in onderwijs geven, daarna in ontwikkelingswerk en nog weer later veranderden de activiteiten in gelijkwaardige samenwerkingen met partners in opkomende landen. Een voorbeeld zijn de ict-projecten in West-Afrika, waarbij de lokale bevolking gemakkelijk toegang kreeg tot informatie over de prijzen van hun gewassen en informatici leerden hoe je systemen bouwt die robuust zijn in allerlei omstandigheden. (WV)