Bloot is rendement

26 juni 2015

Bloot is rendement

De laatste cursus die ik dit academisch jaar geef, is populair onder de studenten. Niet alleen omdat er een week veldwerk op Schiermonnikoog in zit, maar vooral omdat het onderwerp de bioloog in de dop enorm aanspreekt. In de cursus Evolutionaire Ecologie en Gedrag ontrafelen we de evolutionaire oorzaken van gedrag. Vrijwel iedereen wordt gegrepen door verwondering bij het zien van een natuurdocumentaire met die verbazingwekkende, soms ongelooflijk ingewikkelde, gedragingen van plant en dier. Bij sommigen van ons laat die fascinatie nooit meer los en dan word je dus bioloog.

Een andere reden waarom deze cursus favoriet is, is dat het onderwerp dicht bij de mens staat. De verklaring van ons eigen gedrag is vaak terug te vinden in de aanpassing van onze verre voorouders aan de toen heersende omstandigheden. Dankbare onderwerpen voor zo’n evolutionair historische verklaring zijn verschillen in seksueel gedrag tussen mannen en vrouwen, of onze ongezonde eetgewoonten. Ik hoef u hopelijk niet te vertellen dat het begrijpen van gedrag natuurlijk geen rechtvaardiging vormt voor het vertonen ervan.

Vooral studenten vertonen vaak gedrag
dat helemaal niet te begrijpen is uit ons evolutionaire verleden

En trouwens, vooral studenten vertonen vaak gedrag dat helemaal niet te begrijpen is uit ons evolutionaire verleden. Een paar weken geleden nog, stond er opeens een drietal blote studenten in een bepaald bezet universiteitsgebouw. Zij betoogden hiermee voor meer transparantie en openheid bij minister en universiteitsbestuur. Onbegrijpelijk voor een bioloog; zelfs een basaal begrip van de evolutietheorie maakt duidelijk dat deze protestactie de verkeerde boodschap overbrengt.

Kijk maar naar voorbeelden van blote beesten in de natuur: naaktslakken zonder huis, naakte molratten zonder beharing, of naaktvissen zonder schubben. De belangrijkste reden voor hun naaktheid is dat bloot efficiënter is. Als lichaamsbedekking niet langer nodig is als bescherming tegen roofdieren of klimaatinvloeden, is het te kostbaar om te onderhouden en dus is het evolutionaire motto: Weg ermee! Een ultiem voorbeeld van het rendementsdenken waar de studenten zich juist tegen verzetten.

Volgend jaar nodig ik de protesterende studenten uit bij mijn cursus, om hun belangrijke boodschap nog beter voor het voetlicht te kunnen brengen. Minister en universiteitsbesturen zijn overigens ook welkom, hun gedrag kan ook nog wel wat evolutionair inzicht gebruiken.  

hits 1737

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties