Onafhankelijke journalistiek over de Vrije Universiteit Amsterdam | Sinds 1953
22 juni 2026

Wetenschap
& Onderwijs

Terwijl Amerikaanse wetenschap onder druk staat, smeden EU en Australië een nieuw bondje

Eerst een handelsverdrag met defensieafspraken en nu ook een deal over de wetenschappen. Onder druk van geopolitieke ontwikkelingen halen de EU en Australië de banden aan.

Het was rap geregeld deze keer. Over het in maart afgesloten handelsverdrag werd immers al acht jaar gepraat. Maar de aansluiting bij wetenschapsprogramma Horizon Europe is in een jaar beklonken.

Dinsdag ondertekenden de EU en Australië het akkoord: wetenschappers die aan de andere kant van de wereld werken kunnen vanaf 2027 in Brussel geld aanvragen voor hun onderzoek.

Zelf betalen

Specifiek mogen de Aussies meedoen aan Horizon Europe-projecten onder de ‘tweede pijler’, zoals de EU dat noemt. Dat is onderzoek bedoeld voor ‘wereldwijde uitdagingen’, maar ook voor onderzoek naar het verbeteren van het concurrentievermogen van de industrie.

Via Horizon subsidieert de EU jaarlijks rond de twaalf miljard euro aan onderzoek. Dat geld gaat vooral naar wetenschappers aan universiteiten, maar ook naar onderzoeksinstellingen en bedrijven.

De miljardenpot is een beproefd middel om andere landen aan de EU te binden. Eerder sloot de EU al deals met Japan, Zuid-Korea, Nieuw-Zeeland, Canada en Egypte. En eind januari werden gesprekken aangekondigd met India. Zodra een nieuw land bij Horizon aansluit, moet het daar ook voor betalen.

Meer Amerikaanse aanvragen

Zelfs Amerikaanse wetenschappers vragen nu massaal Europese beurzen aan, bleek vorige week. De regering-Trump voert zo’n wetenschapsvijandige koers, dat onderzoekers hun heil zoeken bij de Europese Onderzoeksraad ERC. Die kreeg twee tot vijf keer meer Amerikaanse aanvragen dan in eerdere jaren. Met een beurs kunnen ze in Europa onderzoek komen doen.

In dit geopolitieke steekspel om kennis en talent wil de Europese Commissie de inzet verhogen. Ze stelt voor om het komende zevenjaarsbudget van 94 miljard naar 175 miljard euro te laten groeien. Daarover wordt nu onderhandeld met het Europees Parlement en de lidstaten.

Reageren?

Dat is alleen mogelijk met een e-mailadres dat is verbonden aan de VU. Reacties worden gepubliceerd met voornaam of initiaal en achternaam. Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. Reacties met url’s erin worden vaak aangezien voor spam en dan verwijderd. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties. Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd en delen we niet met derden. We gebruiken het alleen als we contact met je zouden willen opnemen over je reactie. Zie ook ons privacybeleid.

Velden met een * zijn verplicht