Stel je voor: je bent vier jaar oud en je ouders hebben je opgegeven om mee te doen aan psychologisch onderzoek. Daar zit je dan: in een kamertje van de universiteit. Voor je zit een vriendelijke dame, en op tafel staat een schoteltje met één grote marshmallow. Hij is wit bepoederd, met kleine barstjes aan de buitenkant waardoor de zachte smeuïge binnenkant te zien is. De aardige dame heeft je zojuist uitgelegd dat je die marshmallow gerust mag opeten. Ze zal je tien minuten alleen laten, en als je daarna de marshmallow nog steeds voor je hebt liggen, krijg je er nóg een. Daar gaat ze, met ruisende rok verlaat ze het kamertje. Het is al uren geleden je ontbeten hebt en je zit zo dicht bij de tafel dat de zoete marshmallowgeur je neusgaten bereikt…. Wat doe je?
Precies die afweging: direct genieten, of een uitgestelde, grotere beloning, zal je in je leven nog vaak moeten maken. Vooral in de wetenschap. Een promotietraject is één grote uitgestelde beloning. De Medische Ethische Toetsingscommissie heeft tal van bezwaren voordat ze je voorstel zullen goedkeuren. Je data-analyse blijft maar vastlopen, totdat je eindelijk de bug in je programmaatje gevonden hebt. Je manuscript wordt viermaal afgewezen voordat een blad het wil publiceren. Je subsidieaanvraag wordt afgewezen, maar in een volgende ronde alsnog gehonoreerd. Je wordt niet geselecteerd voor de talent-track, maar vindt via een andere route toch je plek.
Kinderen die de verleiding van een marshmallow vlak voor hun neusje kunnen weerstaan, in de wetenschap dat hen dat een verdubbeling oplevert, gaan doorgaans een betere toekomst tegenmoet dan kinderen die hem direct verorberen. Ze hebben minder kans op verslaving, op overgewicht, op een gevangenisstraf. Ze zullen meer opleiding genieten, meer verdienen, langer getrouwd blijven en zelfs langer leven. Het vergt namelijk doorzettingsvermogen om een snelle beloning uit te stellen, voor een groter doel in de toekomst. Volharding, wilskracht, is een belangrijke karaktereigenschap.
Eigenlijk weten we allang dat doorzettingsvermogen beter succes voorspelt dan intelligentie. Die studie met de marshmallow stamt uit de jaren tachtig. Maar we gebruiken die kennis niet. We zetten intelligentie op een voetstuk, dat het niet verdient. De middelbare school doet geen boven proportioneel beroep op IQ. Het is een kwestie van stampen, huiswerk maken en bijblijven. Met een gemiddeld IQ kun je de wereld aan. Toch testen we nooit hoelang schoolverlaters van een marshmallow af kunnen blijven. Op de universiteit kijken we bij sollicitaties graag naar cijferlijsten. Ook grote bedrijven selecteren hun nieuwe aanwas vaak op basis van IQ-testen. Dat geeft geen inzicht in het doorzettingsvermogen van de kandidaten. Slimmerikjes kunnen vluchtige vlinders zijn, domoortjes taaie terriërs die zich vastbijten en nooit meer loslaten.
Doorzettingsvermogen, dat is wat een academische loopbaan nodig heeft. Dus kijk nog eens goed naar dat cv: lange, ononderbroken maar gestaag stijgende lijnen in opleiding, in status, en salaris. Daaraan herken je de ware terriër.