“Ik zag al jong dat niet iedereen dezelfde mogelijkheid heeft om zichzelf te ontwikkelen”, vertelt geneeskundestudent Rashmi Jadnanansing, die ook nog een masterstudie neurobiologie aan de UvA doet. Ze werd geboren in Paramaribo en woonde tot haar achttiende in Suriname.
“Als je minder middelen hebt, staan er veel meer obstakels tussen jou en je dromen”, aldus Jadnanansing. Die vroege observaties vormden de basis van haar latere inzet voor kansengelijkheid. Ze groeide op in een omgeving waar onderwijs- en zorgkansen erg uiteenliepen, en van inkomen en woonplaats afhankelijk waren.
Echo Awards
De hoofdprijs voor de winnaars is een volledig verzorgde summer course aan de University of California, Los Angeles. De prijs beloont studenten die maatschappelijke impact maken, leiderschap tonen en bijdragen aan een inclusievere samenleving. De Echo Awards worden uitgereikt op woensdagavond 10 december aan de Haagse Hogeschool.
Op haar achttiende verhuisde ze naar Nederland. Ze moest erg wennen aan een onderwijssysteem dat digitaal verder ontwikkeld was dan in Suriname, werd gepest om haar accent, en kreeg zelfs een negatief studieadvies. “Het voelde alsof ik steeds net buiten de groep stond”, vertelt ze.
Juist dat gevoel van onrecht wakkerde haar behoefte aan kansengelijkheid aan. In diezelfde periode verkeerde Suriname in een economische crisis. In plaats van het op een afstand aan te kijken, besloot ze samen met een vriendin op zoek te gaan naar jongerenorganisaties die zich inzetten voor kansengelijkheid in Suriname. Toen die nauwelijks bleken te bestaan, richtten ze zelf de stichting GratefulGiving op.
‘Je wordt hun stem’
Als stichtingvoorzitter zet Jadnanansing zich in voor duurzame en structurele kansen voor kinderen en gezinnen in Suriname. “We sturen niet alleen spullen; we brengen ook kennis en aandacht”, legt ze uit. Zo reist ze mee naar scholen en gezinnen in ondergefinancierde gebieden, waar ze ziet hoe ongelijkheid al op jonge leeftijd begint: kinderen zonder schooltas en ouders in de ziektewet, voornamelijk in gemeenschappen die nauwelijks worden bereikt door hulporganisaties.
‘Je begrijpt pas echt wat er speelt wanneer je in iemands huis zit en een moeder haar zorgen vertelt’
Vooral in rurale gebieden, waar bijvoorbeeld de Marron-gemeenschappen wonen, die vaak extra hard worden getroffen door discriminatie, is de nood zichtbaar. “Je begrijpt pas echt wat er speelt wanneer je in iemands huis zit en een moeder haar zorgen vertelt”, zegt ze. “Dan voel je verantwoordelijkheid. Je wordt hun stem.” Uiteindelijk is het belangrijk om niet alleen spullen te brengen, maar aanwezig te zijn, te luisteren, en te erkennen; dát is volgens Jadnanansing waar echte kansengelijkheid begint.
Vrijwilliger in de zorg
Volgens Jadnanansing is niemand te jong om zich in te zetten voor rechtvaardigheid. Juist als je jong bent moet je je stem laten horen: “Nu heb je de drive!” Jadnanansing werkt ook als vrijwilliger in de zorg. Zij deed vrijwilligerswerk in ziekenhuizen in Suriname, Tanzania en Aruba. Uiteindelijk hoopt Jadnanansing hiermee door te gaan en humanitaire zorg te leveren, mogelijk via Artsen zonder Grenzen.
Soumeya Mezian rondde onlangs haar bachelor geneeskunde aan de VU af en volgt nu de master Health Care Management aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Tijdens haar studie merkte ze hoe diep ongelijkheid in zowel onderwijs als gezondheidszorg verankerd kan zijn. “Kansengelijkheid betekent dat iedereen dezelfde kansen krijgt om dromen waar te maken”, zegt ze. “Zonder extra obstakels, zonder verminderde kans op toelating, zonder bias.”
Mezian constateerde dat selectiemechanismen in het onderwijs vaak nadelig uitpakken voor studenten uit gemarginaliseerde groepen, iets wat volgens haar nooit zou mogen. Een sleutelmoment kwam in haar eerste jaar geneeskunde, tijdens een patiëntcollege. De patiënt, een Marokkaanse man met een donkere huidskleur, had ernstige klachten, maar niemand dacht aan vitamine-D-tekort, terwijl dat bij deze groep veel voorkomt. “Dat was een eyeopener”, zegt ze. “Het liet zien hoe snel culturele context buiten beeld raakt. En dat is gevaarlijk, het kan leiden tot verkeerde zorg.”
De wijken in
In Rotterdam vond ze een plek waar dit beter gaat: bij de geheugenpoli en community-outreachprogramma’s van het Erasmus MC, waar een groot deel van de patiëntpopulatie bestaat uit mensen die elders niet worden gehoord of begrepen. Ze werkt op de polikliniek als tolk, maar ook aan het kritisch beoordelen en verbeteren van diagnostische instrumenten.
Daarnaast gaat ze met de community-outreach programma’s regelmatig de wijken in om mantelzorgers voorlichting te geven, en daarmee verbinding te maken met gemeenschappen in achterstandswijken. Vooral hier ziet Mezian hoe belangrijk het is dat zorgprofessionals de context van een patiënt serieus nemen. “Het is vooral hoopvol werk”, zegt ze. “Sommige patiënten lijken op mijn oma, mijn tante. Het raakt dichtbij.”
Geen droom is te groot
Daarnaast begeleidt ze kinderen uit groep 7 en 8 via de Young Leaders Community, een programma voor basisscholieren uit de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap, gericht op talentontwikkeling en kansengelijkheid. Ze merkt dat veel kinderen al op jonge leeftijd horen dat hun dromen “te hoog gegrepen” zijn, simpelweg vanwege hun achtergrond of omgeving. Soumeya probeert dat patroon te doorbreken. “Geen droom is te groot”, zegt ze. “Ik wil dat ze voelen dat alles mogelijk is, juist voor hen.”
Mezian hoopt dat haar inzet anderen inspireert om ook iets te doen voor hun gemeenschap: “Begin gewoon ergens.” Haar toekomstplannen zijn nog open, misschien beleid, misschien gynaecologie, maar één ding staat vast: ze wil bijdragen aan een zorgsysteem dat iedereen echt ziet.
Endo Ozana Eloïs is de derde VU-genomineerde voor de Echo-awards. Hij ontving onlangs een bachelordiploma Political Science aan de VU en volgt nu de master Political Science aan de London School of Economics and Political Science. Het is Ad Valvas niet gelukt met hem in contact te komen.