De bijeenkomst op donderdagavond 22 januari opent met een voorstelrondje. De zeven aanwezigen van verschillende generaties vertellen waar ze vandaan komen, bespreken hun ervaringen met protesteren en wat het voor ze betekent. “Mijn protest is naar Nederland gaan” vertelt Arvin, een van de drie sprekers, die zes maanden geleden vanuit Indonesië naar Nederland is verhuisd.
De organisatoren willen met deze eerste avond in kaart brengen met welke problemen studenten vandaag de dag te maken hebben, en antwoord vinden op de vragen: wat moeten we doen? Waar te beginnen? Tijdens latere bijeenkomsten zullen ervaringsdeskundigen zich buigen over het realiseren van sociale verandering door protest en sociaal ondernemerschap.
Niet alleen overleven
Jacquelien van Stekelenburg, hoogleraar Sociale verandering en conflict aan de VU, trapt het gesprek af met twee vragen: waarom deze groep, en waarom deze landen? Er is een duidelijke opkomst van protesten door Gen Z’ers (geboren tussen 1997 en 2012) in landen als Indonesië, Nepal en Marokko. Van Stekelenburg stelt dat dat komt doordat deze generatie bestaat uit hoger opgeleide mensen die vervolgens ambitieuzer zijn. Ze streven naar een betere toekomst en gaan voor “een leven dat de moeite waard is om te leven, niet slechts om te overleven”.
De opkomst van sociale media speelt volgens Van Stekelenburg ook een grote rol omdat we niet alleen maar informatie hoeven te observeren, zoals vroeger, maar nu ook zelf berichten kunnen delen. Als gevolg van die sociale media ontstaan protesten veel spontaner dan vroeger. We hoeven niet meer ‘te wachten’ tot grote organisaties iets organiseren, maar kunnen dit zelf doen. “Het gras groeit ondergronds en komt onverwachts tevoorschijn”, aldus Van Stekelenburg. “Protest zien, inspireert om op te komen voor waar je in gelooft.”
Student Arvin vertelt over het protest dat op 25 augustus 2025 in zijn thuisland opkwam. Duizenden Indonesiërs waren woedend over het besluit om de toelages voor politici te verhogen tot wel dertig keer het gemiddelde inkomen. Veel mensen uitten hun ontevredenheid hierover op sociale media. De situatie escaleerde nadat een politievoertuig Affan Kurniawan doodreed terwijl het betogers achtervolgde in Jakarta. De 21-jarige Kurniawan was geen onderdeel van het protest en was – als broodwinner van zijn familie – eten aan het bezorgen. Het incident ging viraal op sociale media en zorgde voor landelijke verontwaardiging.
Alles telt
Nthabiseng Shongwe, gedragsveranderingscommunicatiespecialist, narratief therapeut en strategisch adviseur, benadrukt in 3D dat protesteren niet alleen betekent dat je meeloopt met een demonstratie; protest komt in verschillende vormen. Mensen die dag in dag uit bidden voor een betere wereld en toekomst, participeren op hun eigen manier. Alles telt. Protesteren is voor haar een verantwoordelijkheid: we moeten vechten voor onze eigen toekomst, tegen het systeem en instituties. Kennis overdragen aan anderen is volgens haar ook een vorm van protest.
Hoogleraar Van Stekelenburg merkt op dat activisme bij grotere organisaties iets te vaak verandert in een wedstrijd: wie is de beste activist? “Waarom kunnen we niet elke vorm van bijdrage respecteren? We hoeven elkaar echt niet te kleineren.”
Oorlog en vrede
Protesteren is volgens de aanwezigen in 3D enorm persoonlijk, en kan vele vormen aannemen. Voor Gen Z voelt protesteren spontaan. Of het nu gaat om demonstreren op straat, verhalen delen op sociale media, bidden voor verandering of kennis doorgeven aan anderen: elke vorm van betrokkenheid telt, drukt Shongwe de aanwezigen op het hart. Nieuwe generaties geven protest steeds opnieuw betekenis en laten zien dat activisme geen wedstrijd hoeft te zijn, maar een gezamenlijke zoektocht naar een toekomst die de moeite waard is om voor te vechten.