“Plekken als deze zouden niet moeten bestaan.” Terwijl hij koffie zet tussen ongewassen glazen, lege bierflessen en plastic verpakkingen in een troosteloze keuken van The Social Hub, laat masterstudent Baran Luis Pasaoglu zijn gedachten gaan over het hotel waar hij sinds een paar maanden verblijft. Je ziet meteen dat hij de ruimte deelt met elf andere studenten. Een kastdeur hangt uit zijn scharnieren en een lange plank die ooit tussen de kastjes en de vloer was bevestigd, ligt nu aan zijn voeten.
Pasaoglu trok afgelopen september in een van de ‘extended stay’-kamers op de locatie aan de Wibautstraat om te beginnen aan zijn master American Studies aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Hij betaalt ongeveer 2.000 euro per maand voor iets wat in de verste verte niet overeenkomt met wat hij had gehoopt toen hij na zijn bachelor in Turkije besloot in Amsterdam te gaan studeren. Zijn zoektocht naar woonruimte liep vertraging op doordat hij moest wachten op de beslissing van andere universiteiten waar hij zich had aangemeld. Hij wist dat de huurprijzen door de woningcrisis hoog zouden zijn, maar hoopte toch een studio te vinden voor minder dan 1.500 euro. Hij begon in juli met zoeken en zag zich na een week met weinig resultaat gedwongen zijn verwachtingen bij te stellen.
Via een vriend had hij over The Social Hub gehoord en met enig geluk vond hij meteen een beschikbare kamer op de website van het hotel. Hoewel er ook goedkopere kamers worden aangeboden, waren die al allemaal bezet. Toch was hij vooral blij dat de zoektocht voorbij was. “Het was echt een opluchting”, zegt hij.
Pasaoglu’s eerste indruk van de kamer was dat die klein was. Maar hij is niet iemand die snel klaagt. Hij zegt vroeger in nog kleinere ruimtes te hebben gewoond en na het zien van andere kamers op zijn verdieping was hij blij dat hij niet in een goedkopere optie terecht was gekomen. Die zou zelfs voor hem te klein zijn geweest.
Hij raakte bevriend met de studenten met wie hij de keuken deelt. De meesten van hen zijn door vergelijkbare omstandigheden in het hotel beland. “Ik denk dat niemand deze plek in eerste instantie had uitgekozen”, zegt hij. Sommigen van hen zijn nog steeds op zoek naar een alternatief.
Weinig flexibiliteit
Studentenhotels zoals The Social Hub liggen al enkele jaren onder vuur. De Landelijke Studentenvakbond raadt studenten af om voor The Social Hub te kiezen vanwege de “exorbitante prijzen” en de beperkte rechten van huurders in vergelijking met reguliere studentenhuisvesting.
Intussen wordt de woningcrisis in Amsterdam elk jaar nijpender, doordat de bouw van nieuwe complexen achterblijft bij het tempo waarin particuliere verhuurders hun studentenwoningen verkopen. Dat betekent dat aankomende studenten vaak genoegen nemen met elke beschikbare woonruimte, inclusief studentenhotels. Op papier gaat het dan wel om hotels, maar er is weinig flexibiliteit als het gaat om het voortijdig beëindigen van het contract. En hoewel de voorzieningen aantrekkelijk zijn, zouden de meeste studenten hier waarschijnlijk niet voor kiezen als ze meer opties hadden.
Laatste kans
“Ik pak alles aan”, dacht Briana Cotârlan in juli 2023, een maand voordat ze uit Roemenië zou vertrekken om aan haar studie Computer Science aan de VU te beginnen. Ze wachtte tot een website online ging waarop woonruimte werd aangeboden die gereserveerd was voor internationale studenten aan de universiteit.
Omdat ze de housing fee van de VU niet op tijd had betaald, had ze eerdere aanmeldingsrondes gemist. Verhalen van mensen die geen woonruimte konden vinden en daardoor hun studie in Nederland hadden opgegeven, spookten al maanden door haar hoofd. Dit was haar laatste kans om via het huisvestingsprogramma van de universiteit een kamer te krijgen – als dat niet lukte, achtte ze de kans om iets te vinden klein.
Toen het platform online ging, crashte de website. Vijf zenuwslopende minuten lang kon Cotârlan niet inloggen. Toen het eindelijk lukte, waren er nog maar een paar kamers over. Op een ervan liet ze haar oog vallen; voor 1.087 euro per maand kreeg ze een hotelkamer met een gedeelde keuken.
Het was bij The Social Hub in Amsterdam West, een studentenhotel waar ze al eerder van had gehoord. Zo laat in het proces waren de andere beschikbare kamers even duur als het hotel. Het zou niet haar eerste keus zijn geweest, maar ze vond het prettig dat er een receptie en beveiliging waren. Dus besloot ze ervoor te gaan.
Ongewenste gasten
Cotârlan vond de hoge prijs van de accommodatie vervelend, maar merkte dat ze sommige voordelen miste toen ze er een jaar later vertrok. Omdat ze gewend was geraakt aan de maandelijkse schoonmaak van haar kamer, geeft ze toe dat het een “reality check” was toen ze daar ineens zelf verantwoordelijk voor was.
Ze hechtte aan het gevoel van veiligheid dat de beveiliging bood en was blij met de receptiemedewerkers die dag en nacht klaarstonden om te helpen. Extra’s als de korting bij een café op de begane grond, de gratis toegang tot de sportschool en de huurfietsen die ze kosteloos kon gebruiken maakten het geheel aantrekkelijker.
Net als Pasaoglu had ze weinig keuze en kwam ze uit bij een duurdere kamer. Maar na het zien van kamers van anderen, die soms niet groter waren dan 14 vierkante meter, was ze tevreden met wat ze had.
Hij zag een rat die zich tegoed deed aan een schaal koekjes op de receptiebalie
Pasaoglu had toegang tot dezelfde voorzieningen als Cotârlan, en die waardeert hij ook. Maar volgens hem rechtvaardigen ze de hoge huur niet, zeker gezien de tekortkomingen van het hotel. De keuken moet worden gerepareerd, maar het hotel negeert de situatie, ondanks zijn verzoeken. Het internet is traag. In de lobby en de gemeenschappelijke studieruimte lopen ratten rond – hij zag er een die zich tegoed deed aan een schaal koekjes op de receptiebalie. Voor hem maakt dat de prijs moeilijk te accepteren.
Goedkopere uitzonderingen
Studentenhotels kunnen wel betaalbaar zijn. Neem Hotel Casa, dat momenteel 605 euro per maand vraagt voor langverblijfkamers voor studenten. Annejet Vreeburg, masterstudent Journalistiek aan de VU, woonde daar vanaf 2020 ruim een jaar en zegt dat die periode een goede eerste ervaring was met op zichzelf wonen. Ze verkoos deze optie boven reguliere studentenhuisvesting en profiteerde ervan dat de wachtlijst door de coronapandemie korter was. Tegenwoordig duurt het twee jaar om een kamer in hetzelfde hotel te krijgen.
Wat ook laat zien dat Casa een redelijke keuze is, is dat volgens Vreeburg ongeveer de helft van de studenten die er woonden Nederlands was. Studenten die al in Nederland woonden voordat ze gingen studeren, hebben doorgaans meer inzicht in de woningmarkt en vinden vaker betere huisvesting dan internationals. Bij The Social Hub zeggen zowel Pasaoglu als Cotârlan vrijwel geen Nederlandse studenten te zijn tegengekomen.
Het hotel ontvluchten
Het lijkt erop dat een langlopend contract bij een studentenhotel weinig vrijheid biedt. Dat merkte Hania Frej, tweedejaars student European Studies aan de UvA, toen zij afgelopen jaar verbleef in Hotel Jansen, dat ook langverblijfopties voor studenten aanbiedt. Na een maand in een kamer ter grootte van een hotelkamer, waarvoor ze 1.700 euro betaalde, was ze blij te horen dat ze twee maanden eerder dan verwacht naar een appartement kon verhuizen. Daarna hoorde ze dat het vroegtijdig verlaten van het hotel haar 400 euro zou kosten, in tegenstelling tot wat het hotel haar bij aankomst had verteld. Volgens haar was destijds gezegd dat er geen kosten aan een vroegtijdig vertrek verbonden zouden zijn.
Pasaoglu liep tegen vergelijkbare problemen aan. Hij wilde in januari verhuizen, maar vanwege zijn jaarcontract moest hij iemand vinden die zijn kamer wilde overnemen als hij eerder wilde vertrekken. Dat lukte niet, wat hem niet verbaasde. “Ik snap wel dat de meeste mensen geen 2.000 euro voor een kamer willen betalen”, zegt hij. Hij moet nu tot het einde van zijn contract in The Social Hub blijven.
Wat hem op de been houdt, is dat hij binnenkort even uit Amsterdam vertrekt en de hotelkamer een paar nachten achter zich laat. “Ik kan niet wachten”, zegt hij. “Ik tel de dagen af.”