Zonder geld stikt de wiskunde

OPINIE

07 augustus 2012

Zonder geld stikt de wiskunde

Ronald Meester over investeren in wiskunde

Wiskunde is als zuurstof: je merkt pas dat je niet zonder kunt bij een tekort. De Nederlandse wiskunde wil opgemerkt worden en financiële erkenning.

Het hernieuwde masterplan voor de wiskunde in Nederland pleit voor diepte-investeringen in de wiskunde. Het aantal studenten wiskunde neemt weer toe en is daarmee terug op het niveau van de jaren tachtig. Het aantal werkzame wiskundigen aan de universiteiten is echter sindsdien gehalveerd. Je hoeft geen wiskundige te zijn om te begrijpen dat dit problemen oplevert.

Nederland investeert extreem weinig

Enkele jaren geleden concludeerde de internationale visitatiecommissie dat de wiskunde in Nederland binnen de gegeven randvoorwaarden nauwelijks van een hoger niveau had kunnen zijn, maar de commissie was ook zorgelijk over de positie van de wiskunde in Nederland. Recente indicatoren suggereren dat de impact van de wiskunde in Nederland een dalende trend vertoont. Als je het Nederlandse beleid vergelijkt met dat van onze buurlanden, valt op dat Nederland extreem weinig investeert in fundamentele wetenschap.

Daar komt nog iets bij: de onderzoeksfinanciering vanuit de universiteiten zelf is tegenwoordig gekoppeld aan het aantal promoties – dit is vrijwel de enige onderzoeksindicator die gebruikt wordt bij de verdeling van geld tussen verschillende disciplines. De wiskunde wordt hiermee verder in het nauw gedreven, want het is voor een wiskundige niet mogelijk om meer dan een handvol promovendi te hebben – daar is de noodzakelijke begeleiding te intensief voor. Op de VU is dit alles niet zonder gevolgen gebleven: de afdeling Wiskunde werd het afgelopen jaar getroffen door een ingrijpende reorganisatie.

Wiskunde hoort op agenda

Eigenlijk is het onbegrijpelijk dat er niet voldoende in de wiskunde wordt geïnvesteerd. Wiskunde is immers overal nodig en hier op de VU werken wiskundigen nauw samen met onder meer biologen, natuurkundigen, economen, juristen en medici. Maar misschien is dat ook het probleem. Iemand vergeleek de wiskunde eens met zuurstof. Het is overal, je hebt het nodig, ook al besef je dat niet elke dag. Pas als er plotseling een tekort is, word je je van de noodzaak van zuurstof bewust. Dit effect is ook duidelijk zichtbaar in de topsectoren. In geen enkele topsector kan wiskunde de agenda bepalen, maar ondertussen dreigt wel een groot gedeelte van het beschikbare onderzoeksbudget naar diezelfde topsectoren te gaan.

De wiskunde in Nederland heeft met de introductie van vier clusters van de nood een deugd gemaakt. Deze clusters zijn samenwerkingsverbanden per discipline. De financiering daarvan is tot nu toe ad hoc gerealiseerd. Als het niet lukt ze nu structureel te financieren, heeft dat grote gevolgen voor het niveau en de impact van de wiskunde in Nederland. Het geactualiseerde masterplan bepleit onder meer een dergelijke structurele financiering. Laten we hopen dat het ministerie deze keer goed luistert.

Ronald Meester, afdelingshoofd Wiskunde

> Het masterplan is een initiatief van het Platform wiskunde Nederland (PWN).

> De vier wiskundeclusters zijn STAR (stochastiek), NDNS (dynamica), DIAMANT (discrete wiskunde, algebra) en GQT (meetkunde). Elk cluster kent deelnemers uit verschillende instituten in Nederland.

hits 4088

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties