Popup-Niks-missen-2.png

OPINIE

24 augustus 2015

Een docent is geen grietje

Docent Pim Klaassen roept collega’s en studenten op seksisme aan de universiteit te bestrijden.

Vlak voor de zomervakantie surveilleerde ik, een 35-jarige mannelijke academicus, bij een tentamen ethiek voor levenswetenschappers. Bij het inleveren van hun tentamens bleek een student niet ingevuld te hebben wie zijn werkgroepdocent was - relevant voor de cijferverwerking. Navraag leverde het volgende antwoord op: “Dat weet ik niet meer, maar het was een klein grietje; deed geen pijn aan mijn ogen.”

Nadat eerst mijn mond was opengevallen, wees ik de student erop dat dit geen gepaste manier is om over docenten te spreken. “Waarom niet?” was zijn vraag. Hij leek te denken dat ik, die toch niet zoveel van hem verschilde, wel moest begrijpen wat (of wie) hij bedoelde.

Dat er seksisme schuilt in het eerst en vooral omschrijven van een docent in termen van haar uiterlijk, en dan ook nog zo weinig verhullend, was deze student geheel vreemd. Dat hij, nota bene bij een tentamen ethiek, werd aangesproken op onwenselijk gedrag, maakte dat hij gepikeerd wegbeende. Hij was zich blijkbaar van geen kwaad bewust.

Net zo min als Nobelprijswinnaar Tim Hunt: die kwam in juni in de publiciteit met de opmerking dat vrouwen in het lab zorgen dat ‘je’ verliefd op ze wordt en dat ‘ze gaan huilen als je ze bekritiseert’.

Eveneens in juni publiceerde WomenInc. onderzoek dat laat zien dat de kwaliteit van de zorg lager is voor vrouwen dan voor mannen, onder meer doordat onderzoek vaak niet is toegesneden op vrouwelijke eindgebruikers. 

Seksisme in de wetenschap betreft dus zowel de alledaagse omgang met elkaar op de werkvloer als de inhoud van onderzoek.

Gelukkig wordt er werk van gemaakt. Begin juni zag Athena's Angels het levenslicht, een initiatief van vier vrouwelijke hoogleraren die pleiten voor seksegelijkheid in de wetenschap. In juli belegde de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) een bijeenkomst over Gendered Innovations. Centraal in beide: de (on)gelijkheid tussen mannen en vrouwen en de betekenis daarvan voor zowel de inhoud van academisch onderzoek als voor de aanwezigen op de academische werkvloer, en hun rolverdeling. Belangrijke thema's krijgen de aandacht die zij verdienen.

Alhoewel… De laatste zin van de aankondiging van de KNAW-bijeenkomst luidde: ‘Om inhoudelijke redenen, maar ook omdat de Europese Commissie daar bij het toekennen van subsidies op gaat letten.’ De pijnlijke vraag dringt zich op of gender misschien alleen om het geld op de KNAW-agenda staat.

Daarom, en om te voorkomen dat de discussie over sekseongelijkheid er een blijft tussen beleidsmakers en gelijkgestemden, waar de hierboven genoemde student weinig of niets van meekrijgt, wil ik eindigen met een oproep. Om seksisme tegen te gaan is gedragsverandering nodig, en die kan en móét ook langs andere wegen worden bevorderd. Om alledaagse vormen van (niet zo goed verhuld) seksisme te bestrijden, moeten man en paard genoemd én besproken worden. Athena's Angels verzamelt meldingen van misstanden: meld die daar. Maar doe er ook direct zelf iets mee, geachte (mannelijke) collega's en studenten.

Pim Klaassen, werkt aan het Athena Instituut als docent en onderzoeker bij RRI Tools

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.