Anoniem toetsen past niet bij de VU

NIEUWS

Campus  1 april 2016

Anoniem toetsen past niet bij de VU

reacties 2

Als je nou je naam niet boven een tentamen hoeft te zetten, kijkt de docent dan onbevooroordeelder na? Dat denkt de Groningse studentenpartij SOG in ieder geval wel en daarom maakt ze zich hard voor anonieme tentamens.

Het idee achter anoniem toetsen is dat sommigen er wellicht voordeel van hebben als hun naam niet bovenaan het tentamenformulier staat. Onderzoek laat herhaaldelijk zien dat vrouwen en allochtonen (onbewust) worden achtergesteld bij sollicitaties en dat dat effect verdwijnt als je de cv’s en brieven anonimiseert. Misschien is dat bij tentamens ook wel zo, redeneert SOG.

Geen thema

In Utrecht zien studenten het anoniem toetsen ook wel zitten, maar aan de VU is het geen veelbesproken thema. Sterker nog, chief diversity officer Karen van Oudenhoven-van der Zee heeft er hier nog niet over gehoord. Ook de facultaire studentenraden van Gedrags- en Bewegingswetenschappen en Rechtsgeleerdheid hebben het onderwerp nog nooit besproken.

Van Oudenhoven-van der Zee vindt het ook geen goede oplossing. “Mensen tot nummers maken is erg. Als studenten hun naam niet meer boven een tentamen kunnen zetten, ga je ze anonimiseren om discriminatie te voorkomen, terwijl een docent alle tentamens op dezelfde wijze zou moeten beoordelen. Als het echt een probleem is, moeten we de docent aanpakken.” Bovendien past het niet bij de VU, vindt ze, want persoonlijk is een van de kernwaarden van de universiteit.

Video werkt

Van Oudenhoven-van der Zee deed zelf onderzoek naar de beoordeling bij sollicitaties. Volgens haar zijn er andere manieren om een beoordeling onbevooroordeelder te maken. “Als er bij sollicitaties meer structuur en objectiviteit aangebracht wordt in de beoordelingsmethode kunnen de discriminatie-effecten verdwijnen. Ook als je wel persoonlijk blijft en geen namen weghaalt. Dat kan bijvoorbeeld door sollicitanten een video-sollicitatie te laten insturen.”

Bovendien zijn sollicitaties wat anders dan tentamens. “Tussen de student en docent is er een relatie en het tentamen is daarin het eindpunt. Bij sollicitaties is er geen relatie tussen de sollicitant en het bedrijf. Dat maakt nogal uit. Eerst moeten we dus zeker weten of het wel een probleem is. En als dat zo is en het is op geen andere manier op te lossen, pas dan kun je dit soort maatregelen overwegen. Studenten mogen natuurlijk geen nadeel ondervinden.”

Marieke Kolkman
BEELD: Peter Valckx
hits 1786

{ Lees de 2 reacties }

Ik zie twee argumenten die mij dwarszitten. Tentamens anonimiseren maakt onderwijs persoonlijker. Dit lijkt mij waar, alleen de mate waarin het een tentamen onpersoonlijker maakt lijkt mij bar weinig. 14,9 graden Celsius is ook kouder dan 15 graden Celsuis, maar zal *iemand* het verschil merken? Tentamens zijn al onpersoonlijk. De registratie op VUnet maakt het onpersoonlijk, en de strikte behandeling ook. Natuurlijk zijn deze maatregelen begrijpelijk -- het blijft immers een tentamen, alleen dat is waarbij ik een onpersoonlijk gevoel krijg. Aaangezien het een toetsingsgelegenheid is vind ik dat ook goed.

Mijn suggestie: maak het lekker persoonlijk in het college. los liever op hoe je massastudies zoals psychologie persoonlijker kan maken. Dat zal een merkbaar verschil opleveren. Het curriculum is laatst omgegooid, dus misschien is dit al het geval.

Het tweede, en ondersteunende argument dat er andere oplossingen zijn vind ik nogal jammer. Dit komt voornamelijk omdat dit artikel niet overtuigend laat zien waarom tentamenanonimesering zo verkeerd is m.b.t. het effect zelf. Wat nou als het werkt? Is het dan niet handiger om een ietsjes meer onpersoonlijker maar *rechtvaardigere* universiteit te hebben? Dat vind ik belangrijk: objectiviteit, rechtvaardigheid en effectiviteit (een vb. effectiviteit: *relevante* informatiedichtheid per minuut in een college).

De reden van deze reactie is: ik sta hier vrij neutraal in. En ik zou graag een wat bredere -- en daardoor sterkere -- betoog willen zien van waarom het niet moet. Wat ik nog veel liever zou zien is dat mensen als Karen van Oudenhoven-van der Zee zouden praten met universiteiten die hier een voorstander van zijn. Dit is sowieso handig om te weten, omdat tentamenanonimisering uiteindelijk weleens voor zou kunnen komen in de voorlichtingen van universiteiten als een pluspunt. Dus marketingtechnisch gezien hebben we hier toch een antwoord op nodig.

Of misschien niet en vertel ik klinkklare onzin, ik ben stiekem aan het soggen en hardop aan het denken ;) En nu weer terug aan de scriptie! Het gaat over waarom mensen gefrustreerd raken bij spellen als Flappy Bird, maar het toch blijven doorspelen. Van gokkastmachineontwerp tot de processen in het brein, ik probeer zoveel mogelijk aan bod te laten komen. Op 18 april geef ik er een presentatie over. Mocht je erbij willen zijn, ik ben te emailen op m.r.roest@student.vu.nl

De reactie van Van Oudenhoven-van der Zee is een beetje krom, m.i.. Zij "vindt het ook geen goede oplossing", wat betekent dat zij in ieder geval een probleem identificeert, alleen ziet zij de oplossing liggen in het 'aanpakken' van docenten.

Haar redenatie draait daarbij de aard van dit probleem echter om. “Mensen tot nummers maken is erg", stelt zij, waarmee zij dát het probleem maakt. "Als studenten hun naam niet meer boven een tentamen kunnen zetten, ga je ze anonimiseren om discriminatie te voorkomen terwijl een docent alle tentamens op dezelfde wijze zou moeten beoordelen." Hier gaat zij strak voorbij aan de aard van het probleem, namelijk dat in het geval van discriminatie een docent nu juist niet op dezelfde wijze beoordeeld. "Als het echt een probleem is, moeten we de docent aanpakken.” Het probleem, als dat zo door studenten op de VU ervaren wordt -dat weet ik namelijk niet- is niet dat studenten geanonimiseerd worden maar dat zij gediscrimineerd worden en daarom anonimiteit verlangen.

Docenten 'aanpakken' kan alleen als je in kaart brengt of er sprake is van discriminatie -iets dat uitzonderlijk moeilijk kan zijn. Overigens spelen ook andere gevoelens die kunnen bestaan tussen docenten en studenten een rol. Juist omdat de VU zo een persoonlijke universiteit is kan een docent dicht bij een student staan. Dat daar soms voorkeuren en afkeuren uit voortkomen lijkt mij geen onmenselijk resultaat. De ene student mag je graag om haar ideeën, de ander wijs je af omdat zij altijd zo bijdehand is. Om dergelijke zaken geen invloed te laten zijn op de beoordeling van het werk van een student zou je kunnen overwegen om te anonimiseren. Zolang de persoonlijke benadering in lessen voelbaar is en centraal staat hoeft de VU niet te vrezen voor een 'negatief' effect van het anonimiseren; dat kan op andere wijze gewaarborgd worden. Overigens zouden bezwaren tegen anonimiseren m.i. ook minder zwaar dienen te wegen dan het voordeel dat wordt behaald; de mogelijkheid van positieve en negatieve discriminatie op basis van naam en ervaring met een student wordt bij tentamens verwijderd. De vraag rest dus of er op de VU sprake is van discriminatie... Ik hoop van niet.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties