NIEUWS

Personeel 06 mei 2019

Bijna helft universiteitsmedewerkers klaagt over machtsmisbruik en intimidatie

reacties 3

Vier op de tien universiteitsmedewerkers heeft last van pesten, roddelen, uitsluiting of machtsmisbruik, blijkt uit onderzoek van de vakbonden FNV en VAWO. Ook het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren trekt vandaag aan de bel.

Vakbonden FNV Onderwijs en Onderzoek en VAWO vroegen 1.110 universiteitsmedewerkers, zowel ondersteunend als wetenschappelijk personeel, naar hun ervaringen op de werkvloer. Bijna de helft gaf aan dat er bij hen op de afdeling sprake is (of is geweest) van een sociaal onveilige situatie waarin geroddeld wordt en informatie bewust wordt achtergehouden.

Intimidatie

Vier op de tien medewerkers heeft ooit zelf last (gehad) van sociale onveiligheid. Vrouwen vaker dan mannen: 44 procent tegenover 35 procent. Het gaat daarbij vooral om het achterhouden van informatie (44 procent), machtsmisbruik (35 procent) en intimidatie (34 procent) door een hoogleraar of leidinggevende. Zo zegt een respondent: “Mijn werk werd geplagieerd door een vooraanstaande hoogleraar. Mij werd gezegd te zwijgen of ik moest vrezen voor mijn baan.”

Bijna de helft van hen voelt zich nog steeds niet veilig op zijn afdeling. “Een mannelijke collega maakt opmerkingen over mijn lichaam. Ik negeer hem zoveel mogelijk”, aldus een respondent. Medewerkers bij wie de situatie wel is verbeterd, zeggen dat dat vooral komt door ingrijpen van hogerhand, de komst van een nieuwe leidinggevende of door een ander contract. Zo schrijft iemand: “Ik ben nu in vaste dienst en daarmee is een groot deel van de machtsongelijkheid verdwenen.”

Slecht leiderschap

Slecht leiderschap (73 procent) is de meest genoemde reden voor een sociaal onveilig werksituatie. Vooral oudere medewerkers vinden dat een probleem. Ook de hiërarchische cultuur (49 procent) en de hoge werkdruk (43 procent) spelen volgens de respondenten een grote rol.

Vakbonden FNV en VAWO vinden de resultaten “schokkend”. Zij roepen universiteiten op om een externe, onafhankelijke klachtencommissie in te stellen en een ombudsman/vrouw aan te nemen. FNV-bestuurder Jan Boersma: “Op dit moment zijn er alleen interne klachtencommissies binnen universiteiten en geldt de bestaande landelijke klachtencommissie onderwijs niet voor universiteiten. De resultaten van ons onderzoek laten zien dat een externe, onafhankelijke commissie broodnodig is.”

Ongemakkelijke waarheid

Ook het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren publiceerde vandaag een onderzoek naar wangedrag en intimidatie. Het LNVH noemt het een “ongemakkelijke waarheid” dat dit ook in de Nederlandse wetenschap voorkomt. Het wordt veroorzaakt door culturele en structurele factoren en kan desastreuze gevolgen hebben.

Het onderzoek is gebaseerd op twintig diepte-interviews met vrouwelijke academici en op 33 schriftelijke getuigenissen over ervaringen met harassment. Daarbij onderscheiden de onderzoekers obstructie van de wetenschapspraktijk, seksuele intimidatie, fysieke en verbale bedreiging, belediging, uitsluiting en het problematiseren van speciale behoeften.

Het sterk hiërarchische karakter van de academie, de hoog competitieve en individualistische cultuur, het ontoereikend reageren op gevallen van harassment en het – al dan niet gedwongen – zwijgen van de slachtoffers zorgen ervoor dat wangedrag en intimidatie gemakkelijk kunnen ontstaan en niet of nauwelijks worden aangepakt.

Startschot

Het rapport is nadrukkelijk bedoeld als startschot voor een breder onderzoek. Het LNHV roept universiteiten en andere onderzoeksinstellingen op om een expliciet zero tolerance-beleid te voeren en de procedures voor het aankaarten van harassment laagdrempelig, transparant en effectief te maken. Alles bij elkaar moet dat tot een cultuurverandering binnen de wetenschap leiden.

Universiteitenvereniging VSNU neemt de signalen en aanbevelingen “heel serieus”, aldus voorzitter Pieter Duisenberg. “De universiteit moet een veilige omgeving zijn voor medewerkers, waar elke vorm van ongewenst gedrag onaanvaardbaar is.”

HOP/IS-HC
BEELD: Wikimedia Commons

{ Lees de 3  reacties }

hits 420
Door Rinus Rodenburg op 06 mei 2019

Toch niet in Groningen? Daar hebben ze toch dat 'succesvolle' KiVa?
En toch ook niet in Utrecht? Daar hebben ze gekleurde petjes en wordt iedereen 'kanjer'?
Hoe zit het dan met de 'Goddelijke uitstraling van onoverwinnelijkheid' die de weerbaarheidstrainingen beloven?

Door Anne op 06 mei 2019

What I find amazing is the lack of professionalism. What is wrong that people don't just do their job without playground machinations? If bullying and intimidation are this high, there is more than just power issues at play. There is an atmosphere of silence and inaction. Perhaps the environment of peer review or networking within academia has backfired and allowed it to become the playground of the sadistic instead of a purifying checks and balances. No one dares to speak because their work will be blocked. Indeed, an outside, transparent, and independent checks and balances is the only thing that will repair a broken system. But only if it has courag and power to make a difference.

Door Renate op 07 mei 2019

Pesten en bedreigen is tegenwoordig dé manier om van de oudere werknemer af te komen. Iemand wordt uiteindelijk ziek of neemt ontslag en daar hoopt men op, als ze niet op een normale manier van je af kunnen komen. De werknemer wordt eerst geïsoleerd , vervolgens wordt er steeds meer werk weggehaald en er wordt in dreigende taal met de werknemer gecommuniceerd. Helaas is dit alleen maar erger geworden met de komst van managers uit de commerciële wereld.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.