22 februari 2016

'Knock the hell out of them' – de extreme ideeën van de Republikeinse kandidaten voor de rest van de wereld

De aanhangers van Bernie Sanders hadden zeker op meer gehoopt, en de overwinning van Hillary Clinton afgelopen weekend in Nevada is een boost voor haar campagne. Maar haar overwinning was nipt en Sanders wist een meerderheid van de (veelal arme) latino-kiezers aan zich te binden. Dat toont dat het gevaar van de 74-jarige senator voor Clinton nog niet geweken is.

Dat is het ook nog niet bij de Republikeinen, maar de vrees is wel dat het daar steeds meer op begint te lijken na Donald Trumps tweede overwinning op rij in South Carolina. Dat de establishment-kandidaat Jeb Bush, met al zijn geld en connecties, nu het bijltje erbij neergooit, onderstreept nog eens hoe sterk het anti-elite sentiment is in deze electorale cyclus, al vergroot het ook de kansen van de nu opnieuw goed scorende Marco Rubio, de hoop in bange dagen van de partijelite. Desalniettemin is de ontreddering binnen het Republikeinse partijestablishment groot. Ook buiten de VS beginnen steeds meer mensen zich bezorgd af te vragen hoe de wereld er onder Trumps presidentschap zou uitzien. Vooralsnog blijft dat giswerk omdat de vastgoedmiljardair politiek en bestuurlijk een onbeschreven blad is en bovendien nogal eens van mening pleegt te veranderen. Maar als we afgaan op zijn uitspraken tijdens de campagne tot nog toe ontstaat er toch wel een duidelijk beeld van wat Trump in ieder geval wil doen: “To make America great again” – zijn campagneslogan – ook voor wat betreft Amerika’s rol in de wereld.

Trump heet extreem te zijn, niet alleen in zijn platvloerse bombast maar ook wat betreft de inhoud van zijn retoriek en ideeën. Maar waar in deze analyse te vaak aan voorbijgegaan wordt, is dat het met zijn naaste concurrenten niet veel beter gesteld is. Trump wil bijvoorbeeld alle moslims uit de VS weren, maar ook Ted Cruz heeft voorgesteld de minieme hoeveelheden Syrische vluchtelingen die de VS opneemt aan een religietest te onderwerpen en alleen christenen toe te laten. Ook alle andere Republikeinse kandidaten doen hun best om qua anti-immigratie sentiment zich niet al het kaas van het bord te laten eten. Ook qua buitenlands beleid – en met name nationale veiligheid, wat geldt als het thema van de Republikeinse debatten – zijn er weliswaar significante verschillen tussen de kandidaten, maar echt geruststellend zijn de gedebiteerde ideeën van de koplopers vanuit internationaal perspectief in geen van de gevallen. Het buitenlands beleid dat “The Donald” lijkt voor te staan, laat zich het beste kenschetsen als een xenofoob nationalisme, soms neigend naar isolationisme – Amerika geïsoleerd van de rest van de wereld – maar dan van een weinig principiële en inconsistente soort. Trump presenteert zich enerzijds als een tough guy. Zijn antwoord op IS: “Knock the hell out of them.” En hun vrouwen en kinderen ook, dan zullen ze het wel leren. Ook vindt hij de onder president Bush gepraktiseerde martelmethode van waterboarding nog niet ver genoeg gaan.

 

Stemmen voor de man die graag tegen alles en iedereen zijn middelvinger opsteekt

Anderzijds, en misschien kan dat voor velen ook een verademing zijn, moet Trump niets hebben van het in de foreign policy establishment diepgewortelde idee dat Amerika een unieke leidersrol in de wereld moet spelen, ’s werelds politieagent moet zijn en overal in de wereld moet interveniëren om de vrije markt democratie te brengen. De New Yorkse oligarch (volgens Sanders’ definitie) noemde in het laatste debat de Irak-oorlog een fatale blunder en had eerder gesuggereerd dat Bush vanwege die oorlog afgezet had moeten worden. Een prominente aanhanger van Jeb Bush noemde de 69-jarige ondernemer-entertainer Trump al de Michael Moore-kandidaat van de Republikeinen. Maar dat heeft de Republikeinen van South Carolina, een staat met veel legerbases waar de Bush-familie traditioneel populair is, er toch niet van weerhouden om voor de man te stemmen die graag tegen alles en iedereen zijn middelvinger opsteekt.

Trump presenteert zich tegelijkertijd ook graag als pragmatische dealmaker. Met bondgenoten en internationale organisaties heeft hij weinig op, terwijl hij Poetin prees als een slim en getalenteerd leider met wie hij wel zaken kon doen. En de Chinezen zou hij wel laten zien wat een goede en harde onderhandelaar hij is. Een echte isolationist zou eerder stellen dat er helemaal niet zo veel te onderhandelen en dealen is met de rest van de wereld. Wel is Trump, net als Sanders overigens, fel gekant tegen de huidige vrijhandelspolitiek.

Terwijl Cruz ook afstand neemt van de politiek van regime change zoals die door de laatste Republikeinse president werd gevoerd, laat Rubio zich voor zijn buitenlandse beleid juist vooral adviseren door prominente neoconservatieven, oftewel de aanhangers van een conservatieve maakbaarheidsfilosofie die de laatste Bush-regering bevolkten. Neoconservatieven geloven niet alleen – zoals bijna elke Amerikaanse politicus – dat Amerika het machtigste en beste land ooit is, maar ook dat Amerika’s leiderschap uit de loop van een geweer moet komen tegenover al diegenen die zich nog verzetten tegen Amerika’s goedertierenheid. En dus moet de wereld met geweld naar Amerikaans evenbeeld herschapen worden, destijds om te beginnen in Irak. Wat dat betreft neemt Rubio de tegenovergestelde positie van Trump in. Maar om nou te zeggen dat het daar beter van wordt. Verder ontkennen alle Republikeinse kandidaten de klimaatverandering. Ook vanuit het perspectief van de rest van de wereld zijn dit voorlopig verkiezingen waarbij meer op het spel lijkt te staan dan eerder verwacht.

De auteurs doceren internationale betrekkingen bij de afdeling Bestuurskunde en Politicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en zijn de auteurs van American Grand Strategy and Corporate Elite Networks: The Open Door since the End of the Cold War (Routledge, 2016).

hits 2

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.