Popup-Niks-missen-2.png

01 oktober 2015

U betaalt, wij publiceren

Er zijn columnisten die met hun schrijfsels in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Dat geldt niet voor de columnisten van Advalvas, die krijgen niets voor hun werk. Behalve natuurlijk de eer en een podium om hun mening te verkondigen. Begrijp me goed, dat is voor mij voldoende. Het kan namelijk nog veel erger: sommige mensen betalen om hun ideeën aan het publiek te laten lezen. Kranten zijn hier voorzichtig mee, want als de journalistieke onafhankelijkheid in het gedrang komt, worden lezers achterdochtig en haken ze af. Slecht idee dus om voor publicaties te laten betalen: het komt de geloofwaardigheid van een blad niet ten goede. 

Vreemd dan dat regering en universiteiten, de VU voorop, om het hardst roepen dat we naar een systeem van wetenschappelijke open access moeten, waarbij betaald publiceren centraal staat. Het gaat hier om artikelen waarvan de publicatiekosten voor rekening van de auteur komen, maar die vervolgens gratis te lezen zijn voor iedereen. Dat laatste is goed; punt is echter dat het bedrag dat wordt betaald om te publiceren vaak vele malen hoger is dan de publicatiekosten. Het meerdere wordt door de uitgever opgestreken als winst.

Over de perverse bijeffecten van betaald publiceren
is een serieuze discussie nodig

Let wel, we hebben het hier niet over een paar obscure neptijdschriften die geld uit de zakken van argeloze wetenschappertjes willen kloppen. Nee, dit is big business voor de uitgeverijen van Science, Nature en PLoS, die hiermee tientallen miljoenen dollars per jaar verdienen. Manuscripten die zijn afgewezen bij traditionele toptijdschriften worden doorverwezen naar open access-uitgaven die minder strenge criteria voor het accepteren van artikelen hanteren, maar daar wel geld voor vragen. Hoe meer artikelen tegen betaling worden gepubliceerd, des te hoger de winst voor de uitgevers. 'U betaalt, wij publiceren' - hoe zou dat de geloofwaardigheid van het gepubliceerde wetenschappelijke werk beïnvloeden?

De publicatiediarree van open access-artikelen is de afgelopen jaren aangezwollen tot tienduizenden per jaar, grofweg zo’n honderdvoud van de traditionele publicaties. Over de perverse bijeffecten van betaald publiceren is een serieuze discussie nodig, anders zou de wetenschap uiteindelijk weleens het kind van de rekening kunnen worden. Deze onbetaalde open access-publicatie lijkt mij een mooie plek om daarvoor uw aandacht te vragen.

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.