Zwembroek

09 juli 2018

Zwembroek

Ik heb een satellietbeeld besteld van het onderzoeksstation. Daarvoor heb je helder weer nodig. Even naar het weerbericht kijken of dat er ook komt. Dat is schrikken: inderdaad is het vandaag helder, en de temperatuur is 31 graden! Dat is een record; zo warm is het daar nog niet geweest sinds het weerstation van Chokurdakh bestaat.

Krankzinnige muggen zoemen om je hoofd

Wat moet ik nu meenemen - een zwembroek in plaats van een winterjas? Ik heb het wel eens geprobeerd, zwemmen in de rivier op een warme zomeravond na het werk. Dat viel tegen. De temperatuur van het water was goed, maar die muggen, die muggen! Die houden van de rivier, en worden extra enthousiast als er ineens een bloot zoogdier zonder dikke vacht in rondzwemt.

Het lijkt aangenaam, een warme dag op een plaats waar de gemiddelde julitemperatuur tien graden is. We hebben ook wel eens een sneeuwpop gemaakt in juli. Maar als het zo warm is, vieren de muggen feest. Ze zijn weliswaar kleiner dan de muggen hier en steken ook niet zo gemeen, maar ze zijn niettemin heel hinderlijk. In een dikke wolk zoemen ze om je hoofd. Byzoemnoge kamarov, krankzinnige muggen. Geen T-shirt dus, al is het nog zo warm, maar een goed 'bug shirt' met lange mouwen en een muskietennet op je hoofd.

Ik heb diep medelijden met mijn Wageningse collega's die er nu al zitten

Er is een beroemde foto waarop president Poetin in zijn blote bast staat te vissen aan een Siberische rivier. Ik vraag me af hoe hij dat volhield. Misschien stond er buiten beeld wel een heel grote ventilator om de kamarov weg te blazen. Kortom, geef mij maar tien graden en een fris windje, en dat zit er gelukkig aan te komen. Dan houden de muggen zich koest. Vandaag heb ik diep medelijden met mijn Wageningse collega's die er nu al zitten.

Eigenlijk is het een heel raar idee, zulke hoge temperaturen terwijl dertig centimeter onder je voeten  de bodem nog stijfbevroren is. Maar Siberië heeft een contintaal klimaat: 's winter heel koud en 's zomers warm. In Yakutsk kunnen de temperaturen flink boven de dertig uitstijgen in de zomer, en ‘s winters onder de min vijftig zakken. Er wordt dan geen warmte, maar kou in de bodem opgeslagen. In de zomer is het warm genoeg voor de groei van een dicht lariksbos bovenop de permafrost.

In Chokurdagh, dichtbij de Arctische Oceaan, zijn de extremen minder. Het is er in de zomer gemiddeld te koud voor bomen. Op de toendra groeien vooral mossen, grassen en lage struiken. In de winter doen de struiken hun best om niet boven het sneeuwdek uit te steken, want daar worden ze gezandstraald door een met scherpe ijskristallen beladen wind. In de zomer isoleert het vegetatiedek de bodem tegen hoge luchttemperaturen. Als er een gat valt in het vegetatiedek, dan smelt de ondergrond hard. Op plaatsen waar veel gelopen wordt ontstaan al snel diepe poelen.

De bodembacteriën bouwen ook een feestje

Het bovenste laagje van de permafrost ontdooit sowieso iedere zomer, tot dieptes van een halve meter. De bodem wordt dan flink drassig door het smeltwater. De bodembacteriën die methaan (moerasgas) produceren voelen zich daar uitstekend in thuis. Net als de muggen bouwen ze ook een feestje, ze werken exponentiëel harder bij ieder graadje warmer. Methaan is een ongeveer dertig keer sterker broeikasgas dan kooldioxide.

Het goede nieuws is dat de vegetatie ook wat methaan uit de bodem afvangt. Veenmossen leven in symbiose met bacteriën die het methaan omzetten in kooldioxide. Dat wordt dan weer door het mos opgenomen. Aan deze belangrijke ontdekking heeft ons meetstation Kytalyk ook bijgedragen. Uit metingen van microbiologen van de Radboud Universiteit in Nijmegen op veenmos uit de hele wereld, bleek dat onze veenmossen wereldrecordhouders methaan-eten waren.

Bekijk een satellietbeeld uit 2015 in de volgende blog: Veelvraten en lemmingen.

hits 509

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties.