We kunnen niet zonder Mees Kees

OPINIE

15 september 2016

We kunnen niet zonder Mees Kees

Laat alle studenten kennismaken met het vak van leraar, vindt Meindert Flikkema, universitair hoofddocent innovatiemanagement.

Basisscholen slaan alarm: binnen enkele jaren zijn er duizenden juffen en meesters te weinig. De salarissen moeten omhoog en het vak moet aantrekkelijker worden volgens de koepelorganisatie van het basisonderwijs, de PO-raad.

Salarissen demotiveren als ze te laag zijn, maar ze motiveren niet. Daarom heb ik het liever over het aantrekkelijker maken van het vak, met name voor jongens.                      

Ik pleit voor een ketenbenadering van het aanstaande lerarentekort. Universiteiten vormen het sluitstuk van de gehele onderwijsketen. Leraren voor het primair en voortgezet onderwijs moeten daar een gedegen initiële en permanente opleiding krijgen, evenals leraren voor de universitaire en reguliere pabo’s. De aandacht voor onderwijs en het opleiden van leraren schiet echter ernstig tekort op universiteiten omdat de staf alleen strepen verdient met wetenschappelijke publicaties. Dat verwoest de ziel van de academische gemeenschap en marginaliseert de aandacht voor de universitaire lerarenopleiding. Ik doel hier niet op de opleiding van universitair docenten, maar op de opleiding van leraren die elders in de onderwijsketen actief worden of zijn. Hun opleiding is verdreven naar de periferie van de universiteit.        

Universiteiten bijten zichzelf steeds harder in de staart. Studenten pikken feilloos op dat onderwijs niet telt. De dappersten laten het daar niet bij zitten, maar kunnen het tij niet keren. In de huidige onderzoekscultuur wordt het kiezen voor een baan als leraar niet gestimuleerd. Pratende hoofden in grote collegezalen runnen een intensieve studentenhouderij. Het is efficiënt, maar niet effectief; geen aanlokkelijk loopbaanperspectief. De minister riep op tot het terugbrengen van balans tussen onderzoek en onderwijs, bestuurders van universiteiten ook. Daarna blijft het stil. Vermoedelijk is doodzwijgen het collectief gekozen ‘tegengeluid’ of het gevolg van de maniakale zucht naar de academische top. De noodkreet van de PO-raad zal vermoedelijk ook weinigen doen bewegen. Dit kan zo niet langer!

Wat te doen? Het wetenschappelijk onderwijs moet drastisch worden vernieuwd.  Universiteiten moeten de verantwoordelijkheid nemen voor de hele onderwijsketen. Dat is hun kerntaak en het onderzoek moeten ze daarin integreren. Daarnaast moeten álle studenten kennismaken met het vak van leraar. Bijvoorbeeld via maatschappelijke stages in het primair of voortgezet onderwijs, als sluitstuk van de bacheloropleiding. En via bildung. Die zou het ontwikkelen van een sterk gevoel voor je professionele bestemming moeten opleveren en voor waarden die betekenisvol zijn voor de moderne samenleving. Ze zou jonge academici ertoe moeten bewegen om een vak te kiezen dat het belang van die waarden belicht of onderstreept, bijvoorbeeld dat van leraar.       

Deze bildung zal leraren als Mees Kees, hoofdrolspeler uit de gelijknamige film, voortbrengen. Meester Kees kent en verzorgt zijn leerlingen in plaats van hen te overladen met zijn kennis. Hij maakt contact, een conditio sine qua non voor leren. Het is tijd voor de campagne: Kees weer Mees! Benoem universiteiten tot campagneleider en geef hen de taak om een stevige permanente opleiding voor leraren vorm te geven. Mees Kees hoeft niet de hele week voor de klas. Laat hem iedere woensdag werken aan een parttime master pedagogiek of psychologie. Daarmee boekt hij voortgang. Dat motiveert en revitaliseert.

Meindert Flikkema, universitair hoofddocent innovatiemanagement
hits 3089

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties