Trek een tegel uit de grond voor biodiversiteit

OPINIE

23 januari 2017

Trek een tegel uit de grond voor biodiversiteit

Meer biodiversiteit willen we allemaal. Zoute landbouw helpt, maar ook op microschaal kun je daaraan bijdragen, vindt hoogleraar ecologie Hans Cornelissen.

Aanvankelijk was ik not amused toen ik in Vrij Nederland mijn bijdrage voor de rubriek ‘De Oplossers’ teruglas. Wetenschappers geven daar oplossingen voor maatschappelijke problemen. Dit keer ging het over hoe Nederland zijn biodiversiteit zou kunnen verhogen. Uit dat interview had de redacteur de twee belangrijkste, zij het welbekende, ‘oplossingen’ integraal geschrapt, vermoedelijk omdat de gemiddelde Nederlander die niet verfrissend zou vinden. Vergelijk het met een ontbijt van havermoutpap. Dat is altijd goed voor je, maar toen ik het als jochie dag in dag uit met de paplepel kreeg ingegoten, gaf het me niet dat frisse ochtendgevoel om de dag te starten.

Dus mijn uiteenzetting over hoe je de overmaat aan stikstof kunt inperken die via landbouw, auto’s en industrie op ons mooie landje terechtkomt en daar de biodiversiteit verstiert – doordat enkele mestminnende, gespierde plantensoorten de zeldzamere ‘kneusjes’ het grasland uit knokken – leidde kennelijk tot gegaap.

Ook het verbinden van de vele kleine snippers natuur via groene ‘linten’ als houtwallen en natuurbruggen over snelwegen haalden de rubriek niet, vermoedelijk ook vanwege hoog havermoutpapgehalte.

Twee andere, terloopse suggesties om de biodiversiteit te verhogen, werden daarentegen opgepikt als waren zij verfrissende ontbijtjes van vruchtenyoghurt met granola en een glaasje vers geperste mineola.

Die eerste suggestie ging over het ontwikkelen en promoten van zoute landbouw, als reactie op verzilting en bijbehorend productieverlies door ‘modern’ landgebruik  en zeespiegelstijging, vooral in laag Nederland. Het Zilt Proefbedrijf Texel is een voorbeeld van een succesvol innovatief bedrijf dat landbouwgewassen ontwikkelt die het prima doen op zoute grond. Als wij dit soort gewassen leren eten – en geloof me, aardappels met zeekool en ijsbloemsalade uit zoute teelt zijn verrukkelijk –  dan kunnen we de productiedruk op andere landbouwgebieden verlagen en daar de biodiversiteit meer kans geven. Een win-winlandbouwruil op nationale schaal dus. Overigens zijn twee vaste werknemers van hetzelfde proefbedrijf daar begonnen als VU-promovendi in een symbiose van bedrijfsleven en wetenschap. Een mooier voorbeeld van waar de VU voor staat kan ik niet bedenken. 

Mijn andere suggestie voor meer biodiversiteit kwam neer op: trek een stoeptegel uit de grond. (En ter juridische indekking: trek hem uit je eigen grond). Als we met z’n allen op eigen microschaal helpen de stenenwoestijn van dorp en stad  – inclusief de VU! – terug te dringen, dan zullen vermaledijde tegels plaatsmaken voor een scala aan prachtige bloemen en bessendragende struiken. Deze zullen op hun beurt een diversiteit aan bestuivende bijtjes en andere bloembezoekende insecten en bessenetende trekvogels aantrekken. De regenwormen zullen ons weer helpen de naar zuurstof snakkende bodem te doorluchten met hun gegraaf, om daarmee ook ondergronds de biodiversiteit gratis vooruit te helpen. Mensen willen zelf direct die vlinderrijke vlinderstruik uit hun voormalige stoeptegel zien groeien, hier en nu resultaat zien van hun strijd voor diversiteit. Nu nog even met z’n allen met verfrissende ontbijtrecepten het wereldklimaat redden; wie weet of er nog mooie huis- tuin- en keukenmiddeltjes te verzinnen zijn?

Hans Cornelissen is hoogleraar ecologie
hits 1060

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties