Maak werk van levenslang leren

OPINIE

12 januari 2016

Maak werk van levenslang leren

Wil Nederland zijn internationale concurrentiepositie behouden, dan moet het fors investeren in kennis.

 

Het World Economic Forum meldde onlangs dat Nederland plek 5 bezet op de wereldranglijst van meest concurrerende landen ter wereld. Zo op het eerste oog een bericht dat tot tevredenheid stemt. Maar het kan ook tot zelfgenoegzaamheid leiden. En dat kunnen we ons niet permitteren.

Economische activiteit verplaatst zich soms razendsnel over de wereld, waardoor economische succesverhalen uit het verleden steeds minder garanties voor de toekomst bieden. Aziatische universiteiten timmeren fors aan de weg. De vermeende westerse hegemonie als kenniscentrum van de wereld is niet langer vanzelfsprekend. En Europese integratie staat onder toenemende druk. Juist voor een kleine open economie als de Nederlandse is dat een bron van zorg.

Dat roept vragen op naar verstandig economisch beleid. Het enkele jaren geleden ingezette Nederlandse topsectorenbeleid lijkt zijn langste tijd te hebben gehad. De reflex om in te zetten op de successen uit het verleden bestendigt de gevestigde belangen. De potentiële successen van de toekomst zijn daarmee niet gebaat. Beter is het om te investeren in bereikbaarheid en het stimuleren van de kenniseconomie. Topsectorenbeleid transformeert zich dus gelukkig steeds meer naar beleid dat de kenniseconomie wil versterken: inzetten op menselijk kapitaal en smart cities als de motoren van toekomstige economische groei. 

Maar ook hier zijn stevigere omslagen nodig om een dergelijk beleid succesvol te laten zijn. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) onderstreepte enkele jaren terug in zijn studie ‘Naar een lerende economie’ het grote belang van levenslang leren. Juist in een wereld waar technologische ontwikkeling aan grote verandering onderhevig is en de aard van de economische activiteiten snel verandert, is levenslang leren van groot belang. Invulling geven aan levenslang leren vereist meer dan mensen in de gelegenheid stellen om aan te schuiven bij reeds bestaande cursussen die kennisinstellingen traditioneel verzorgen. Je moet je inleven in steeds heterogenere doelgroepen en met cursussen op maat aansluiting vinden bij ervaren professionals. Voor kennisinstellingen ligt hier een interessante kans om hun kennis daadwerkelijk te valoriseren.

Ook in faciliterende zin vergt het aanpassingen. De tijd dat werkgever en werknemer een langetermijnrelatie hadden, ligt in vele sectoren ver achter ons. De zorg om pensioenopbouw van zzp’ers wordt inmiddels breed gedeeld. Maar kunnen zzp’ers wel  voldoende en voortdurend blijven investeren in hun ontwikkeling van kennis en vaardigheden? De eerste aanzetten zijn gedaan, maar een duurzaam onderhoud van kennis vergt een structurele aanpak.

Hier ligt een uitdaging voor de universiteit. Niet alleen in de verspreiding van onze onderzoeksresultaten, maar ook in onze ambitie het levenslang leren te realiseren. Daarvoor moeten we onze ivoren toren verlaten en samen met overheid en bedrijfsleven  investeren in ontwikkeling en onderhoud van relevante kennis, de brandstof van onze moderne economie.

Henri de Groot is hoogleraar regionaal economische dynamiek aan de afdeling Ruimtelijke Economie. Sinds kort ook kroonlid van de Sociaal-Economische Raad.
hits 1323

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties