Doen wat je moet doen

OPINIE

06 oktober 2017

Doen wat je moet doen

De VU wil de werkdruk aanpakken. Een iets menselijker beoordelingssysteem zou een goed begin zijn, vindt Advalvas-hoofdredacteur Marieke Schilp.

Advalvas-redacteur X (en Y en Z trouwens ook) doet precies waarvoor ze is aangenomen. Ze schrijft goede artikelen, heeft de voor een journalist essentiële nieuwsgierigheid en kritische houding, haalt de deadlines zonder morren, is ook een teamworker, springt in waar onverhoopt gaten vallen, en brengt goede ideeën in de redactievergadering. Precies wat je nodig hebt. Dan heb je een goeie redacteur, toch?

Niet dus. 

In het jaargesprek met deze redacteur mag ik haar sinds vorig jaar niet meer met een ‘goed’ beoordelen. Want ‘goed’ gaat verder. Goed is, in het VU-stramien: ‘De medewerker functioneert op sommige onderdelen boven de gestelde eisen.’ (Even in detail: er zijn 5 criteria: onvoldoende, bijna voldoende, voldoende, goed en zeer goed.)

Ik mag mijn redacteur hooguit een voldoende geven: ‘De medewerker voldoet aan de gestelde eisen en behaalt de afgesproken resultaten.’

Mijn redacteur en ik vinden dat wat magertjes. De omschrijving mag dan kloppen, het oordeel (een zesje immers) past daar niet bij. En wat blijkt: dat vinden meer leidinggevenden. Zodoende zijn er tot verdriet van de VU het afgelopen jaar veel te veel goede beoordelingen uitgedeeld. Intentie is namelijk dat het overgrote deel van het personeel de normbeoordeling krijgt: voldoende.

Nog meer opgejut

VU-bestuur en ondernemingsraad steggelen nu over die termen. Omdat voldoende kennelijk die negatieve bijklank heeft, stelt het bestuur nu voor om de term te vervangen door ‘adequaat’. Maar dat is meer van hetzelfde, vindt de OR, die de term dan maar liever helemaal schrapt en het bij een letter laat: C wordt dan de norm, voor mensen die doen wat ze moeten doen. ‘Goed’ blijft ook in die oplossing voorbehouden aan diegenen die meer doen dan verwacht mag worden.

In het recente nieuws over werken in het algemeen en over werken aan een universiteit in het bijzonder, springen twee dingen eruit: de massale klachten over te hoge werkdruk en het groeiende aantal mensen met een burn-out. Over die burn-out-trend had de nrc vorige maand zelfs een hele serie verhalen. ‘De discussie over beoordelingstermen is perfect getimed’Daarin ging het onder andere over de eisen die – vooral jonge – mensen zichzelf allemaal opleggen; de cv’s die steeds mooier moeten zijn, de facebook- en instagramposts van mensen die nog succesvoller en gelukkiger zijn dan jij, één master is geen master, enzovoort.  We leggen de lat te hoog, is de teneur.

Ook ging het in die nrc-serie, en vooral in de reacties, over werk. Dat we tegenwoordig allemaal elke dag, avond en weekend bereikbaar moeten zijn. Over de managementspeak die ons met holle Amerikaanse termen meer en meer opjut. Over hoe je kunt reageren op een collega met burn-out, en hoe managers de signalen kunnen zien aankomen.

Goed genoeg

De universiteiten en vakbonden hebben nu de oorlog verklaard aan de hoge werkdruk, tot nu toe zonder dat concreet te maken. Er is natuurlijk ook helemaal niks op tegen om de lat voor jezelf hoog te leggen, graag zelfs. Maar té hoog, en onder druk van managers en kpi’s, zonder de bijbehorende waardering en mogelijkheden, kan een mens mentaal en fysiek uitputten.

De discussie over de beoordelingstermen is dan ook perfect getimed. Maar wat mij betreft alleen met deze uitkomst: de norm blijft onveranderd – ‘de medewerker voldoet aan de gestelde eisen en behaalt de afgesproken resultaten.’ Maar de beoordeling wordt weer gewoon: goed.

Marieke Schilp
hits 485

{ Lees de 2 reacties }

Dát er een levendige, soms heftige discussie is ontstaan over de criteria “voldoende” en “goed” in de beoordelingssystematiek zal binnen de VU weinigen zijn ontgaan. Ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat voldoende een andere connotatie heeft dan goed. En het is nmm goed om hierover het gesprek aan te gaan. Dat past ook bij een academische gemeenschap. Maar de suggestie dat de huidige systematiek onmenselijk zou zijn gaat mij veel te ver. (onmenselijk = barbaars; eerloos; meedogenloos; nietsontziend) Los van de vraag of de terminologie beter kan: het gaat uiteindelijk toch om de inhoud van het gesprek, om de argumenten voor de beoordeling, over het geven van feedback over het functioneren? Ik hoop van harte dat een enkel woord in een formulier niet de enige vorm van waardering is die de medewerker ervaart! Dat zou pas écht onmenselijk zijn.....

Tja, er staat natuurlijk nergens dat de systematiek nu onmenselijk is, wel dat het nog menselijker kan... Je hebt helemaal gelijk dat de inhoud van het gesprek, de uitgebreide feedback, het belangrijkst is. Dat neemt niet weg dat mensen de uiteindelijke beoordeling toch erg belangrijk vinden. Vergelijk het met de beoordeling van een scriptie van een student. Feedback: 'Helder geschreven, prima structuur, goede beheersing van de studiestof.' En dan een zesje krijgen... Maar deze vergelijking zal je ook wel te ver gaan?

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties