'Alle mannen zijn pedofiel'

NIEUWS

Campus  4 oktober 2017

'Alle mannen zijn pedofiel'

"...en alle vrouwen waarschijnlijk ook," aldus seksuoloog Rik van Lunsen gisteren tijdens het congres Horen, zien en zwijgen op de VU. Niet alleen pedofilie, maar ook suïcide en oudermishandeling passeerden de revue – en wisten zelfs een enkele traan los te maken.

Het doel van het congres, georganiseerd door de studentenvereniging van Psychologie en Pedagogiek (VSPVU): taboes doorbreken. Of zoals eerste spreker Mark Hommes het verwoordt: “We gaan het de hele dag over rare fratsen hebben.” Terwijl de studenten en andere geïnteresseerden hun goodiebags uitpakken, loodst psycholoog Hommes ze door de basis van genderdysforie.

'Ik zie er niet uit als transgender'

En dan wordt duidelijk wie het congresprogramma goed gelezen heeft en wie niet. Hommes toont een foto van een vrouw met kind op de schouders. “Ik zie er niet uit als een transgender”, hij wijst op de foto, “maar ik ben het wel.” Mensen in de zaal kijken elkaar verbaasd aan.

Hommes vertelt lang het gevoel gehad te hebben ‘in de verkeerde film te spelen’. Als ervaringsdeskundige kan hij het proces van geslachtsverandering met concrete voorbeelden beschrijven; hoe hij nog borsten had en toch al aan iedereen moest vragen hem Mark te noemen en hoe hij samen met zijn zoon de puberteit in ging.

“We stonden ons samen voor de spiegel voor de eerste keer te scheren.” De zaal, die steeds verder volloopt, lacht.

Opgewonden van sproeten

Uit het verhaal van Hommes blijkt wat ook bij andere thema’s van de ochtend naar voren zal komen: veel taboes hebben een actuele lading. “Transgenders zijn nogal in in de media,” stelt ook Hommes.

“Er wordt gesproken over genderneutrale toiletten – heeft de VU er al één? - de NS paste zijn omroepbeleid aan en Hema koos voor geslachtsneutrale kinderkleding.” Zo spreekt ineens toch iedereen over iets dat lang in de taboesfeer lag. Dagvoorzitter Erik Scherder zegt ‘diep onder de indruk’ te zijn.

'Welke man heeft geen Lolita-fantasieën?'

Mocht nog niet iedereen wakker zijn na dit thema, dan zorgt de volgende spreker hier wel voor. Seksuoloog Rik van Lunsen presenteert de zaal allereerst foto’s van instrumenten waarmee geslachtsdelen bewerkt kunnen worden en vervolgens op een lijst met alle mogelijke seksuele voorkeuren. Plasseks kennen we natuurlijk wel, maar er zijn ook mensen die opgewonden raken van sproeten.

Van Lunsen komt eigenlijk om te spreken over pedofilie, en wel op zeer open wijze. Zijn pleidooi voor virtuele kinderporno kwam hem in 2012 op grote kritiek in de internationale pers te staan. Het verhaal is echter duidelijk: de beschikbaarheid van kinderporno leidt volgens hem juist tot een daling van het aantal seksuele delicten bij kinderen.

De seksuoloog benadrukt dat pedofilie géén ziekte is. We hebben allemaal wel eens seksuele gedachten over ongewone dingen, volgens Van Lunsen. Sterker nog: "Alle mannen zijn pedofiel, en alle vrouwen waarschijnlijk ook. Welke man heeft geen Lolita-fantasieën?" Dit hoeft helemaal geen probleem te zijn: "Niemand kan veroordeeld worden op zijn fantasieën. Wat je daar doet, is jouw zaak. Elke seksualiteit is gezond, zo lang je er anderen maar geen schade mee berokkent."

Voor de trein

Is iets nog een taboe als er voor een grote zaal over gepraat kan worden? Met andere woorden: kun je een congres organiseren over taboes? Die vraag stelt ook Viktor Staudt. Hij is in tegenstelling tot de andere sprekers geen –loog of hoogleraar, maar honderd procent ervaringsdeskundige.

Op 12 november 1999 wierp hij zich op station Amsterdam RAI voor een intercity. Daarbij verloor hij niet het leven, maar wel zijn twee onderbenen. Hij leest voor uit zijn eigen boek, de passsage waarin hij bijkomt in het VU-ziekenhuis en zijn moeder hem vertelt dat zijn benen weg zijn.

Huilend cabaret

Zijn verhaal leidt tot een bijzondere situatie: cabaretière Dianne Liesker, ingehuurd voor de lichte noot in aanloop naar de lunch, komt huilend het podium op. “Ik ga een beetje raar beginnen,” snikt ze. “Maar ik ben gewoon heel erg geraakt door het verhaal van Viktor.”

Ze maakt er meteen een van de thema’s van in haar sketch: omgaan met emoties, in haar geboorteplaats in Groningen ook een taboe. Aan het eind trekt ze zelf maar alvast de conclusie over haar optreden: “Ze was leuk, maar janken jongen, janken!”

'Ouders praten het gedrag van hun kind veel te vaak goed'

Ook de sprekers na de pauze laten zien hoe zeer taboes in de actualiteit kunnen staan. Frank Buffing, werkzaam in de forensische polikliniek De Waag, vertelt over kind-oudermishandeling. Het gezinsdrama van vorige week in Katlijk, waarbij een veertienjarige zoon zijn beide ouders doodde, laat zien waarin dit kan ontaarden.

Het taboe zit er volgens Buffing in dat ouders geen hulp durven te zoeken. Ze praten het gedrag van hun kind veel te vaak goed – ook waar het gaat om zaken als ernstige mishandeling, brandstichting en manipuleren.  

Selfie met Alice

Het congres sluit af met een onderwerp uit een compleet andere hoek van het taboespectrum: relaties met robots. Het taboe zit volgens Elly Konijn vooral in de toepassing van robots in de ouderenzorg.

Over het onderzoek dat de hoogleraar hiernaar deed met robot Alice  verscheen in 2015 de documentaire Ik ben Alice. De vraag of mensen emoties kunnen voelen jegens robots wordt door de zaal al snel beantwoord. Als Alice, compleet met zeer menselijk gezicht, in een rolstoel het podium wordt opgereden, zijn de reacties hooguit vertederd.

Wie wil, mag daarna een selfie maken met Alice. Dat is in elk geval geen taboe meer. 

Daphne Damiaans
BEELD: Daphne Damiaans
hits 2034

Reageren?

Houd je bij het onderwerp, en toon respect: commerciële uitingen, smaad, schelden en discrimineren zijn niet toegestaan. De redactie gaat niet in discussie over verwijderde reacties