Het VU-verzet

ACHTERGROND

aanvullende informatie bij artikelen in het magazine en op de site

Het VU-verzet

Met een rechtszitting bij de Ondernemingskamer (OR vs VU) en een landelijke studentendemonstratie zit er weer een hete herfst aan te komen. Vooral op de VU kunnen de gemoederen hoog oplaaien. Wie maken zich druk, en waarover?

Verontruste VU’ers

Manifest: ‘De dekolonisatie van de VU – de koekjesfabriek voorbij’.

Actief sinds: Juni 2012.

Wie: Wetenschappers en andere personeelsleden van de VU.

Doel: Dit collectief van VU-medewerkers is ruim twee jaar geleden ontstaan als reactie op het plan van het bestuur om 33 miljoen euro en 450 fulltime banen weg te bezuinigen. Het wil dat de macht binnen de universiteit weer in handen komt van de onderzoekers en docenten in plaats van ‘managers met torenhoge salarissen die niets te maken hebben met wetenschappelijk onderzoek en of academisch onderwijs.’

Opvallend: Als je eigen medewerkers de opening van het academisch jaar komen verstoren, is er iets aan de hand.

Eerstvolgende wapenfeit: Als gevolg van de demonstratie bij de opening van het academisch jaar zitten de Verontruste VU’ers aan de onderhandelingstafel met het bestuur. Hoewel er niet verwacht wordt dat er veel ruimte is in die onderhandelingen, zijn er nog geen nieuwe acties gepland.

SRVU Studentenbond

Manifest: ‘Onze VU’.

Actief sinds: 1947.

Wie: Bond van, voor en door studenten van de VU.

Doel: ‘Onze VU’ leest als een korte, beschaafde samenvatting van zo’n beetje alles waartegen studenten en medewerkers protesteren. De VU moet geen diplomafabriek zijn, moet zich niet laten meeslepen door de politiek of commercie en de VU-student moet niet de dupe worden van ‘een bepaalde beleidsvorming’. De SRVU hekelt het gebrek aan transparantie en communicatie vanuit de hogere bestuurslagen. Zo werden de studenten pas op het laatste moment ingelicht over de kritiek van accreditatieorganisatie NVAO waarbij vier opleidingen een onvoldoende kregen.

Opvallend: De SRVU heeft zich openlijk solidair verklaard met Actiegroep Titanic en demonstreert tegen de invoering van het sociale leenstelsel.

Eerstvolgende wapenfeit: Demonstratie tegen het leenstelsel op het Malieveld in Den Haag op vrijdag 14 november.

Actiegroep Titanic

Manifest: ‘Voor behoud van onderwijskwaliteit’.

Actief sinds: December 2013.

Wie: Collectief van studenten aardwetenschappen en aarde & economie.

Doel: Titanic is tegen de bezuinigingen bij de faculteit Aard- en Levenswetenschappen (FALW). De geplande reorganisatie van de faculteit is gebaseerd op ‘een ongezonde focus op kwantitatieve indicatoren zoals studentenaantallen, studiepunten en publicatierankings’. Opleidingen en studierichtingen dreigen te verdwijnen omdat ze volgens de VU te veel geld kosten en te weinig opleveren. Titanic wil dat de VU met een alternatief reorganisatieplan komt, dat studenten hun huidige studies gewoon kunnen afmaken en dat de VU zich minder richt op ‘productie-indicatoren in het onderwijs’.

Bekend van: Het afgelopen jaar werden onder meer de Kerkzaal en bestuursvleugel van de VU bezet en verspreidde de groep filmposters waarop bestuurders in het Titanic-affiche waren gephotoshopt.

Eerstvolgende wapenfeit: Donderdag 13 november vindt de openbare rechtszaak plaats over de reorganisatie van FALW. Titanic roept haar achterban op aanwezig te zijn.

Filosofen

Manifest: ‘Op weg naar een echte Vrije Universiteit’.

Actief sinds: Juni 2013.

Wie: De filosofen van de VU.

Doel: Discussie losmaken. Met als streven ‘een brede universiteit, met een eigen vormingsideaal, die ook maatschappelijke betekenis heeft.’ Zoals het de filosofen betaamt verzorgen zij de diepgang in dit protestgeweld. Ze noemen het zelf een ‘academische kern’ van waaruit de discussie over de toekomst van de universiteit vormgegeven kan worden. De VU gedraagt zich volgens de filosofen meer als een beursgenoteerde onderneming dan als een plaats waar docenten en studenten het beste in elkaar naar boven halen.

Bekend van: Dat manifest en de bundel Waartoe is de universiteit op aarde? van Ad Verbrugge en Jelle van Baardewijk.

Eerstvolgende wapenfeit: Voorlopig niets.

Kritische Studenten Amsterdam (KSA)

Manifest: Naamloos, kritischestudentenamsterdam.nl/over-ksa/

Actief sinds: Maart 2013.

Wie: Een collectief van Amsterdamse studenten, iedereen is welkom.

Doel: Een vrije en toegankelijke universiteit die haar steentje bijdraagt aan een vrije, egalitaire en solidaire samenleving. KSA trekt hard van leer tegen de politici en bestuurslagen die ‘van onderwijs een ordinaire bedrijfstak maken’. Hoewel de nadruk van de KSA op de UvA ligt, waar de groep regelmatig optrekt met studentenpartij Ons Kritisch Alternatief, laten de kritische studenten zich ook regelmatig zien op de VU en associëren ze zich openlijk met actiegroep Titanic. Ze toonden zich solidair met het schoonmakersprotest en mengden zich in het debat over de fusie van de bètafaculteiten.

Bekend van: Hun drukke zomer. KSA deed mee aan de bezetting van het Spinhuis van de UvA, organiseerde samen met onder meer Titanic workshops over actievoeren tijdens de Nacht van de Universiteit en demonstreerde tegen het leenstelsel.

Eerstvolgende wapenfeit: Er worden regelmatig Kritische Studenten Avonden georganiseerd, vrij toegankelijk voor iedereen die behoefte heeft aan een egalitaire discussie.

Science in Transition

Manifest: ‘Position paper’.

Actief sinds: November 2013.

Wie: Opgericht door Utrechtse wetenschappers, inmiddels met een gevarieerd scala aan deelnemers, onder wie veel bèta’s en geneeskundigen.

Doel: Science in Transition richt zich meer op de wetenschap dan op de universiteit. Al is de teruglopende kwaliteit van de wetenschap natuurlijk wel het gevolg van het productiedenken binnen de universiteiten. Een belangrijk strijdpunt is dat wetenschap meer in dienst moet staan van de maatschappij. Deze groep wil een betere communicatie tussen wetenschap en publiek, meer maatschappelijke overwegingen in de keuzes voor academisch onderzoek en wil dat onderzoekers niet meer worden afgerekend op het aantal publicaties. De hoge druk om maar zoveel mogelijk te publiceren gaat ten koste van de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van wetenschappelijk onderzoek.

Opvallend: Veel bètawetenschappers mengen zich in hun debat. De wetenschappers zijn ook kritisch over rol van de media in het overbrengen van de complexe materie naar het publiek, ze willen ‘meer journalisten van het kaliber Joris Luyendijk’. 

Eerstvolgende wapenfeit: Hun symposium op 3 december. Verwacht diepgaande speeches van gelauwerde wetenschappers over de functie en toekomst van de wetenschap in de maatschappij.

Platform Hervorming Nederlandse Universiteiten (HNU)

Manifest: ‘Towards a different university’.

Actief sinds: November 2013.

Wie: Opgericht door 25 wetenschappers van verschillende universiteiten, aangejaagd door VU-wetenschapsfilosoof Hans Radder, en inmiddels ondersteund door 378 namen.

Doel: De universiteiten toekomstbestendig maken. De wetenschappers zijn tegen de ‘doorgeslagen economisering, hiërarchisering en bureaucratisering’ van universiteiten, waardoor hun kwaliteit en reputaties op het spel staan. De academie dreigt haar maatschappelijk belang te verliezen en de HNU wil een platform bieden waarop lokale en nationale belangenorganisaties samenwerken en met plannen komen om de verloedering tegen te gaan.

Opvallend: Een prijsvraag waarvan de winnaar diegene was die het langst in tijdelijke dienst bij universitaire instellingen had gewerkt. De winnaar haalde 304 maanden bij vijf verschillende werkgevers.

Eerstvolgende wapenfeit: Op de planning staat een grote, landelijke petitie met voorstellen voor de hervorming van universiteiten. Over welke precieze vorm deze gaat aannemen en welke organisaties erbij betrokken zullen zijn, moet nog vergaderd worden.

Animo (UvA)

Manifest: De petitie: ‘No go for AFS’.

Actief sinds: Juni 2013.

Wie: Docenten, onderzoekers, studenten en medewerkers van de UvA.

Doel: Het tegenhouden van de fusie van bètafaculteiten van de UvA en VU tot één Amsterdam Faculty of Science. Animo is een vreemde eend in de bijt, niet in de laatste plaats omdat het onduidelijk is wie er precies achter Animo zitten. Uit het niets was daar ineens de petitie ‘No go for AFS’, die vanwege een gebrek aan draagvlak en het ontbreken van een duidelijke visie op de nieuwe megafaculteit, pleitte voor het afkappen van de fusie. Animo organiseerde vervolgens een discussieavond. De oorspronkelijke plannen voor de fusie werden eind 2013 verworpen, maar dat heeft de bestuurders niet tegengehouden. De fusie heet nu een convenant en hoewel het protestgeluid nog niet is verstomd, werd van Animo het afgelopen jaar niets meer vernomen.

Bekend van: De discussieavond.

Website: Offline gehaald.

Rutger Westerhof, masterstudent journalistiek
21 oktober 2014
hits 12291