Bowie of Bach? De dilemma's van René Smit

ACHTERGROND

aanvullende informatie bij artikelen in het magazine en op de site

Bowie of Bach? De dilemma's van René Smit

René Smit door Richelle van der Valk

If you can’t stand the heat, keep out of the kitchen”, zegt René Smit, die 17 december afscheid neemt als voorzitter van het college van bestuur van de VU. Acht jaar is hij de baas geweest en in die periode heeft hij heel wat media-aandacht gehad, niet altijd even mals.

It’s part of the job, zeker in dit soort publieke functies”, aldus Smit. Als je verantwoordelijkheid wilt dragen en je het vervelend vindt dat mensen allerlei meningen over je hebben, dan moet je het niet doen.”

Te moe om wakker te liggen

“Kijk, ik heb ook wel eens iets van, verdraaid, waarom moet dat nou zo. Wat er over me wordt gezegd en geschreven, daar herken ik me helemaal niet in. Mensen vertellen hun verhaal over wie ze denken dat ik ben, maar ik denk dat velen ook wel zien dat dat verhaal niet klopt.”

Wakker liggen doet hij er niet van.  “Als ik wakker ligt, is dat over de beslissingen die ik neem. Is het wel de goede beslissing? Heb ik wel goed naar mensen geluisterd? Maar meestal ben ik te moe om wakker te liggen.”

De mens Smit: dilemma's

Advalvas heeft de scheidende voorzitter geïnterviewd, deze week te lezen in de papieren editie. Als extraatje op deze site - als easter egg, om het op zijn computergames te zeggen - hebben we Smit ook voor een aantal dilemma’s gesteld, aan de hand waarvan we de mens Smit beter hopen te leren kennen

Geloven of weten 

"Weten. Als bestuurder wil ik weten. Facts and figures, en op basis daarvan probeer ik rationele besluiten te nemen. Het is geen wetenschap. Ja, ik ben gelovig, en ik lees de bijbel, maar niet om een beslissing te kunnen nemen, zo werkt dat niet. De onderlinge drive is het geloof, jazeker. Maar een universiteit leiden is uiteindelijk een zakelijke activiteit. Dat gaat over plussen en minnen. Natuurlijk ben ik er op zeker moment van overtuigd dat linksaf beter is dan rechtsaf, of andersom, dat is intuïtie, guts’ feeling of zo je wilt tacit knowledge, niet iets dat ik in een dissertatie kan bewijzen. Maar dat heeft dus niets met geloven te maken.”

Zwarte Piet of Groene Piet

“Zwarte Piet. Die is deel van de traditie. Ik geloof niet dat Zwarte Piet is bedacht om welke bevolkingsgroep dan ook te discrimineren of in z’n hemd te zetten. In andere landen, waar ze Sinterklaas hebben, heeft de Sint ook van die curieuze types als assistent. Die dienen om mensen op het verkeerde been te zetten. Ik heb Zwarte Piet in elk geval nooit gezien als een daad van racisme.”

Rutte of Samsom 

“Ik voel me meer thuis bij Samsom. Van huis uit zijn PvdA’ers ideëler. Als politicus in Rotterdam heb ik altijd het beste kunnen samenwerken met de VVD, en de grootste ruzies heb ik gehad met de PvdA. Economisch gezien ben ik liberaler en ben ik ook niet voor een al te grote overheidsbemoeienis, wat ik ook bij Rutte en de VVD zie, maar bij de PvdA spreekt het ideële me erg aan. PvdA’ers leggen zich niet neer bij een bestaande situatie. Mijn echte held zit natuurlijk bij het CDA, dat is de voormalige premier Ruud Lubbers. Die zag dat dingen compleet anders moesten, anders gingen we naar de verdoemenis, en dat deed-ie dan ook: aanpakken, doen.”

Daadkracht of medezeggenschap 

“Dat is natuurlijk een verkeerde tegenstelling, het is niet het één of het ander. Goed dat er zeggenschap is, maar we moeten wel wat doen, niet maar eindeloos doordiscussiëren. Vooral ook over besluiten waarvan je nooit kunt weten of ze goed of fout zijn behalve als je ze neemt. Ik hou wel van een beetje opschieten.”

Bowie of Bach

“Bach. Bowie was wel een belangrijke factor in mijn studententijd, maar Bach is meer mijn leven. Klassieke muziek sowieso. Ik heb piano gespeeld, en klarinet, maar nu doe ik dat niet meer. Blijkbaar kan ik niet accepteren dat ik niet goed genoeg meer ben. In mijn agenda staat nog steeds een tweewekelijkse pianoles ingepland op zaterdagochtend. Dat is iets dat ik me ooit heb voorgenomen, maar nooit heb uitgevoerd.”

Lenen of werken

“Werken. Dat is mijn gereformeerde inborst. Niet dat lenen vies is of zo. Lenen is heel handig om dingen voor elkaar te krijgen, maar er moet voor gewerkt worden. Studenten moeten meer studeren, en niet werken en lenen voor een leuk leven. Dan hebben ze lang gestudeerd, hoge schulden gemaakt en ook nog hard gewerkt, om na hun studietijd minder te besteden te hebben dan als student, omdat ze een lening moeten terugbetalen. Dan heb je het niet goed gedaan. Studenten zullen hun consumptieve neigingen moeten onderdrukken en hard moeten werken, om een beetje snel af te studeren.”

Rotterdam of Amsterdam

“Rotterdam, al ben ik erg van Amsterdam gaan houden. Als je in een stad als Rotterdam deelgemeenteraadslid, raadslid en wethouder bent geweest, dan maak je die stad helemaal van A tot Z mee. In Amsterdam heb ik nooit gewoond, dat is misschien een fout geweest. Maar Nederland mag blij zijn met een stad als Amsterdam, met zo’n enorme uitstraling. Ik heb er ook over meebeslist, in de Amsterdam Economic Board, over de Zuidas. In die zin is het ook echt mijn stad geworden, maar ik heb er niet gewoond, dus het is een beetje halfwas. Rotterdam heeft me gevormd. Ik heb er gestudeerd, heb er een gezin gesticht, echt wezenlijke dingen die een leven maken.”

Peter Breedveld / Foto: Studio VU (Riechelle van der Valk)
03 december 2013
hits 7402